Thời điểm này, bà con nông dân trên địa bàn tỉnh đang bước vào giai đoạn thu hoạch lúa Đông xuân chính vụ. Theo nhận định, vụ lúa năm nay bà con nông dân trúng mùa, nhưng không vui vì giá lúa liên tục giảm, nhất là lúa IR 50404.

Ông Nguyễn Thanh Bằng, ở ấp 2, xã Vĩnh Thuận Tây, huyện Vị Thủy rất vui vì vụ Đông xuân năm nay lúa đạt năng suất gần 1,1 tấn/công. Gia đình ông đã thu hoạch sớm 10 công lúa IR 50404, bán với giá 4.600 đồng/kg, thu lợi nhuận hơn 30 triệu đồng. Ông Bằng cho biết: “Năm nay, bà con nông dân ở địa phương xuống giống sớm nên lúa bán được giá cao. Nhưng thấy giá lúa dao động thất thường, đặc biệt là đối với giống IR 50404, nên vụ kế tiếp tôi sẽ sử dụng các giống chất lượng cao gieo sạ, để đầu ra thuận lợi”.

Còn ông Nguyễn Văn Đàng, ở cùng ấp 2, xã Vĩnh Thuận Tây, chia sẻ: “Năm rồi lũ lớn đã mang về lượng phù sa màu mỡ cho đồng ruộng nên lúa phát triển rất tốt. Từ lúc tôi làm ruộng đến giờ chưa năm nào lúa đạt năng suất cao như vụ này. Vụ Đông xuân trước, gia đình tôi gieo sạ giống OM 5451, năng suất đạt khoảng 1 tấn/công. Đến vụ lúa Đông xuân 2011-2012, với giống IR 50404 năng suất đạt trên 1,2 tấn/công. Chưa hết vui mừng vì lúa được mùa, thì bà con nông dân lại phải đối mặt với giá lúa tuột dốc”.

Nhiều cánh đồng ở Hậu Giang đang vào thời điểm thu hoạch lúa Đông xuân.

Khoảng một tuần trước, thương lái thu mua lúa IR 50404 tại ruộng với giá 5.000 đồng/kg, nhưng hiện nay chỉ dao động ở mức từ 4.300-4.500 đồng/kg, đối với lúa khô từ 5.000-5.200 đồng/kg, giảm khoảng 500 đồng/kg so với thời điểm đầu vụ. Điều này đã làm cho nhiều nông dân phải lo lắng khi sắp bước vào thời điểm thu hoạch rộ vụ lúa Đông xuân 2011-2012. Nông dân Nguyễn Văn Vũ, ở khu vực 4, phường V, TP.Vị Thanh vừa thu hoạch xong 1ha lúa Đông xuân giống IR 50404. Ông Vũ buồn rầu tâm sự: “Nếu như vụ lúa Đông xuân và Hè thu năm rồi, lúa IR 50404 tiêu thụ rất dễ dàng, có lúc thương lái chỉ tìm mua giống lúa này vì xay xát được nhiều gạo. Nhưng đến vụ này, thương lái chỉ tìm mua lúa hạt dài để xuất khẩu. Gia đình tôi chỉ biết neo lúa lại chờ giá tăng lên rồi mới xuất bán”.

Ông Chế Minh Thành, ở khu vực 3, phường V, TP.Vị Thanh là một trong những hộ vừa thu hoạch lúa xong cũng tranh thủ phơi lúa để chờ giá. Mặc dù, ông rất muốn bán lúa để có tiền chi trả phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho đại lý, nhưng với giá cả như hiện nay tính ra không có nhiều lợi nhuận nên đành vựa lại. Theo ông Thành, vấn đề lo lắng nhất đối với bà con nông dân lúc này là mọi thu nhập chủ yếu đều dựa vào cây lúa, nhưng thị trường đầu ra không ổn định, giá cả bấp bênh, trong khi các chi phí đầu tư cho sản xuất lại cao khiến người dân rơi vào cảnh khó khăn. Không riêng gì bà con nông dân, các thương lái hiện cũng gặp không ít trở ngại trong quá trình thu mua lúa. Thương lái Nguyễn Hùng Cường, ở ấp 3, xã Vị Đông, huyện Vị Thủy, cho hay: “Từ lúc giá lúa giảm, ghe của tôi mua được lúa rất ít. Đi đến đâu cũng thấy mọi người phơi lúa, nhưng không ai chịu bán. Điều đặc biệt là bây giờ cánh thương lái lúa không ai dám đưa tiền cọc trước rồi mua lúa sau như trước đây nữa vì giá lúa cứ biến động hàng ngày”.

Bà Trần Hồng Tim, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Vị Thủy, cho biết: Tổng diện tích xuống giống lúa Đông xuân của huyện là 16.435ha, đến nay đã thu hoạch trên 50ha, chủ yếu tập trung ở xã Vĩnh Thuận Tây và xã Vị Thanh. Năng suất bình quân khoảng 7,3 tấn/ha, tăng 0,1 tấn/ha so với vụ trước. Theo đánh giá của ngành, vụ Đông xuân năm nay lúa đạt năng suất cao là do thời tiết khá thuận lợi, tình hình dịch bệnh gây hại trên lúa ít, nông dân đã sử dụng các giống lúa xác nhận để gieo sạ. Dự kiến, khoảng trung tuần tháng 3, huyện sẽ thu hoạch dứt điểm diện tích còn lại. Tuy nhiên, điều đáng lo là giá lúa gần đây liên tục sụt giảm và sẽ rất khó lường khi vào thu hoạch rộ. Mặc dù ngay đầu vụ, ngành đã khuyến cáo nông dân hạn chế sử dụng lúa IR 50404, nhưng tỷ lệ gieo sạ giống lúa này chiếm 40-50% trong tổng diện tích xuống giống. Tới đây, nếu giá lúa không được nâng lên thì đời sống người dân trồng lúa sẽ còn khó khăn.

Ông Huỳnh Thanh Hoàng, Phó Giám đốc Sở Công thương Hậu Giang, cho biết: Theo kế hoạch, năm nay tỉnh sẽ xuất khẩu khoảng 60.000 tấn gạo. Vào những ngày gần đây, giá lúa liên tục giảm là do ảnh hưởng của thị trường nước ngoài tác động mà nhất là các nước Myanmar, Ấn Độ, Pakistan trúng mùa đã làm ảnh hưởng đến tình hình xuất khẩu gạo của nước ta. Hơn nữa, trên địa bàn tỉnh, giống lúa IR 50404 đang chiếm diện tích lớn, đây là giống lúa có phẩm cấp thấp, do đó việc xuất khẩu gạo gặp nhiều khó khăn, nhất là trong thời điểm hiện nay. Cũng chính vì những nguyên nhân trên đã dẫn đến việc tiêu thụ lúa trong dân những ngày qua chậm lại. Sở đã làm việc với Công ty Cổ phần Lương thực Hậu Giang và đơn vị này cũng đã đăng ký với Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), từ ngày 15-3-2012 sẽ tiến hành thu mua tạm trữ từ 20.000-30.000 tấn lúa khô trong kế hoạch thu mua 1 triệu tấn gạo tạm trữ của Hiệp hội với giá 5.000 đồng/kg. Với giá lúa này, nông dân trồng lúa vụ Đông xuân 2011-2012 có thể thu được lợi nhuận từ 30-40%.

Bài, ảnh: BÍCH CHÂU