Do ảnh hưởng từ sự cố tràn mật rỉ đường của Nhà máy đường Phụng Hiệp mà hiện nay nhiều bà con nông dân ở xã Tân Phước Hưng, huyện Phụng Hiệp đứng ngồi không yên vì cá chết hàng loạt, gây thiệt hại đáng kể cho người nuôi.

Toàn xã hiện có 67 hầm nuôi cá tra, tập trung chủ yếu ở ấp Mỹ Thạnh, Mỹ Phú và một số ấp dọc theo các tuyến kênh trên địa bàn. Hiện tượng nước sông biến màu làm cá chết tại các hầm nuôi những ngày qua đã làm cho nhiều hộ dân như “ngồi trên đống lửa” vì nhiều hầm cá đã sắp đến ngày thu hoạch.

Bỗng dưng cá chết

Theo phản ánh của người dân thì đột nhiên nước trên kênh xáng Búng Tàu có dấu hiệu khác thường, nước có màu nâu đen. Biểu hiện đầu tiên là cá, tép trên sông bắt đầu chết hàng loạt, tiếp theo là các hầm cá của các hộ dân cũng chết dần. Theo người dân thì nguồn nước bị ô nhiễm được phát hiện theo dòng chảy từ Nhà máy đường Phụng Hiệp. Mặc dù đến nay các tuyến kênh đã trở lại bình thường, nhưng thiệt hại từ sự ô nhiễm nguồn nước thì không nhỏ. Dòng sông bị ô nhiễm không những ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thủy sản trên sông, những hộ dân nuôi cá, mà còn ảnh hưởng gián tiếp đến đời sống của người dân. Ông Huỳnh Văn Hạnh, quản lý của 3 hầm cá ở ấp Mỹ Phú, cho biết: “Một tuần trước đó, khi phát hiện cá có biểu hiện lạ thì nước trong hầm đã đen kịt. Dù đã tiến hành xử lý bằng vôi, muối nhưng cũng không ngăn chặn được, vài giờ sau là cá bắt đầu chết. Nguyên nhân là do người nuôi cũng còn chủ quan, vì từ trước tới nay chưa từng có trường hợp này xảy ra bao giờ, hầu như các hầm cá ở đây người nuôi đều cho nước lưu thông ra các sông”. Theo ông Hạnh, chỉ còn 1 tháng nữa là các hầm cá có thể xuất bán, mỗi con hiện đạt trọng lượng từ 600-800gr. Từ khi xảy ra ô nhiễm nước đến nay, số lượng cá chết tính hơn 500kg, thiệt hại khoảng 13 triệu đồng.

Mật rỉ đường tràn ra sông làm nhiều hầm cá ở xã Tân Phước Hưng chết hàng loạt.

Ông Nguyễn Thanh Hùng, ở ấp Mỹ Thạnh, là hộ có cá bị thiệt hại nặng nề nhất. Ông Hùng buồn rầu tâm sự: “Do không hay mật rỉ đường của nhà máy đường tràn chảy vào hầm, mãi đến khi cá nổi đầu mới phát hiện nguồn nước có vấn đề thì đã quá muộn. Vì cá còn nhỏ, chỉ thả nuôi được hơn 1 tháng nên kháng thể kém, sức chống chọi với môi trường ô nhiễm còn yếu”. Vụ này, ông Hùng thả nuôi gần 100.000 con cá tra, tính riêng ngày đầu đã thiệt hại hơn 20.000 con, đến nay mức thiệt hại lên đến khoảng 40%. Không chỉ tổn thất về lợi nhuận, các hộ nuôi cá còn tốn thêm những khoản chi phí khác để xử lý ao nuôi. Vì thế ông Hùng cũng như nhiều hộ nuôi cá bị ảnh hưởng ở đây chỉ yêu cầu Nhà máy đường Phụng Hiệp có hướng giải quyết và bồi hoàn xứng đáng. Còn hộ bà Võ Thị Điệp, ở ấp Mùa Xuân cho hay: “Tự nhiên thấy cá chết, cứ tưởng bị bệnh nên tôi đã bỏ tiền mua thuốc hết 600.000 đồng về chữa trị. Hiện tại, hầm của tôi cũng thiệt hại từ 500-600 kg. Trong khi vụ này tôi chỉ thu hoạch khoảng 5 tấn cá, tính ra cũng tổn thất hơn chục triệu đồng”.

Do sự cố

Trước đó, vào lúc 0h ngày 28-1, sự cố xảy ra ở bồn chứa số 1 của Nhà máy đường Phụng Hiệp bị trào bọt do nhiệt độ của mật rỉ đường đưa vào bồn còn cao, làm nước bọt bị tuôn trào xuống sông. Đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến việc cá chết hàng loạt ở xã Tân Phước Hưng. Trong thời gian xảy ra sự cố, nhà máy đã liên tục giải nhiệt và tăng cường thêm bơm để rút lượng nước có lẫn bọt mật rỉ đường để đưa về hệ thống xử lý nước thải. Tuy nhiên, do lực lượng mỏng và bất ngờ nên không thể tránh khỏi mật rỉ đường tràn ra sông Búng Tàu. Sau khi nhận được thông tin, Chi cục Bảo vệ môi trường đã phối hợp với các sở, ngành liên quan tiến hành kiểm tra thực tế, xác định tổng lượng mật rỉ đường bị thất thoát do sự cố ước khoảng 100 tấn, mật tràn do bọt khoảng 30 tấn. Ông Nguyễn Văn Đực, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Phước Hưng, cho biết: Nguồn nước bị ô nhiễm được người dân phát hiện vào sáng ngày 28-1, khi nước sông có dấu hiệu bất thường, hướng từ TX.Ngã Bảy chảy vào. UBND xã đã nhanh chóng liên hệ với Nhà máy đường Phụng Hiệp để ngăn chặn sự cố. Trước tình hình trên, UBND xã đã thông báo cho bà con nuôi cá đóng các miệng cống, ngăn chặn mật rỉ đường của nhà máy đường vào các hầm cá và đang xác định mức thiệt hại để làm cơ sở đề nghị nhà máy đường đền bù.

Ông Hoàng Minh Châu, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường Hậu Giang, cho biết sau khi nhận được thông tin, Chi cục Bảo vệ môi trường đã tiến hành thành lập Đoàn xuống nhà máy đường để xác minh lại vụ việc. Thật sự đây là sự cố ngoài ý muốn. Tại buổi làm việc, Đoàn đề nghị nhà máy đường khẩn trương khắc phục môi trường do sự cố xảy ra, đồng thời tiếp tục thực hiện các biện pháp để xử lý môi trường, bơm hút lượng nước có trộn mật rỉ đường còn tồn đọng để xử lý nước thải đạt quy chuẩn trước khi thải ra môi trường. Làm sạch các cống, mương thoát nước để tránh trường hợp mưa xuống cuốn theo lượng nước ô nhiễm ra môi trường. Phối hợp với các địa phương có thiệt hại để thỏa thuận mức đền bù cho người dân và nghiên cứu các biện pháp để phòng ngừa sự cố xảy ra tương tự. Trước mắt, chi cục sẽ giao cho Phòng Tài nguyên - Môi trường thị xã Ngã Bảy và huyện Phụng Hiệp tiếp tục tổng hợp cung cấp cho Nhà máy đường Phụng Hiệp những hộ dân có cá nuôi bị thiệt hại để có sự đền bù thỏa đáng…

Bài, ảnh: THANH THÚY