Đất nước và nhân dân ta chuẩn bị đón Tết Nhâm Thìn cách đây 60 năm trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã bước vào năm thứ sáu.
Đầu năm 1951, Đại hội lần thứ II của Đảng đã thông qua Chính cương và quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai lấy tên là Đảng Lao động Việt Nam, đánh dấu cột mốc quan trọng sự trưởng thành của Đảng về mọi mặt. Sau đó, Mặt trận Việt Minh và Liên Việt đã hợp nhất thành Mặt trận Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Liên Việt). Hội nghị Liên minh nhân dân ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia cũng được tiến hành. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta có thêm sức mạnh mới. Tuy nhiên, cuộc kháng chiến cũng gặp nhiều khó khăn mới: thực dân Pháp đã củng cố thế phòng ngự, tuyển mộ thêm hàng vạn ngụy quân; đẩy mạnh bình định, càn quét hòng phá tan các cơ sở và nền kinh tế kháng chiến của ta.
Trước tình hình đó, Bác Hồ và Đảng ta đã đề ra chủ trương và giải pháp: tăng gia sản xuất, bảo đảm đầy đủ cung cấp lương thực, bồi dưỡng sức dân, củng cố hậu phương; xây dựng lực lượng quân sự; ra sức tiêu diệt nhiều sinh lực địch, phá tan mưu đồ “lấy chiến tranh nuôi chiến tranh, dùng người Việt trị người Việt” của Pháp.
Cuối năm 1951, quân Pháp mở chiến dịch đánh chiếm Hòa Bình. Quân ta tiến công tiêu diệt địch, cô lập chúng ở thị xã Hòa Bình, tiến sâu vào vùng sau lưng địch để tiêu diệt chúng và hỗ trợ phong trào quần chúng nổi dậy. Cuộc chiến đấu kéo dài đến Tết Nhâm Thìn. Quân ta đã bứt rút hàng ngàn đồn bót địch, tiêu diệt hơn 21.000 tên, giải phóng hai triệu dân, mở rộng vùng căn cứ cách mạng. Âm mưu bình định, giành lại thế chủ động đã mất trên chiến trường của địch ở Đồng bằng Bắc bộ bị phá sản. Từ chiến thắng Hòa Bình, quân và dân ta đã có bước trưởng thành về chiến tranh kết hợp lực lượng chính quy với lực lượng du kích, kết hợp tiến công quân sự với nổi dậy của quần chúng, củng cố chính quyền nhân dân.
Từ ngày 26-12-1951, Bác Hồ đi công tác vùng biên giới và thăm Nam Ninh (Trung Quốc). Ngày 1-1-1952, Người rời Nam Ninh lên đường về nước. Ngày 3-1-1952, trên Báo Nhân dân số 39, Bác Hồ có Lời chúc năm mới đến toàn thể đồng bào và kiều bào, toàn thể chiến sĩ, cán bộ, các cụ phụ lão, các vị thân sĩ, các cháu thanh niên nhi đồng: “Năm mới ra sức thi đua ái quốc để thu nhiều thắng lợi hơn năm cũ”. Sáng ngày 3-1-1952, tại Phủ Chủ tịch ở Việt Bắc, Bác Hồ lần lượt tiếp các đồng chí Tôn Đức Thắng, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, các vị trong Ban Thường trực Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Liên Việt, đại biểu các đoàn thể, các cán bộ chiến sĩ có công xuất sắc trong chiến dịch Hòa Bình, đến chúc Tết Người.
Ngày 24-1-1952, nhằm 28 Tết, Bác gửi Thơ chúc Tết Nhâm Thìn đến đồng bào và chiến sĩ cả nước:
“Xuân này xuân Nhâm Thìn
Kháng chiến vừa 6 năm
Trường kỳ và gian khổ
Chắc thắng trăm phần trăm
Chiến sĩ thi giết giặc
Đồng bào thi tăng gia
Năm mới thi đua mới
Thắng lợi ắt về ta
Mấy câu thành thật nôm na
Vừa là kêu gọi vừa là mừng xuân”.
Mùng một Tết Nhâm Thìn, tức ngày 27-1-1952 dương lịch, Bác Hồ chúc mừng đồng bào và bộ đội qua bài Nói chuyện nhân dịp Tết năm Nhâm Thìn đăng trên Báo Nhân dân số 43.
Trước tiên, Người chúc: “Năm mới mạnh khỏe vui khỏe và cố gắng thi đua về mọi mặt với tinh thần mới để tranh nhiều thắng lợi mới”. Sau đó, phân tích tình hình thế giới và trong nước, chỉ rõ lực lượng dân chủ và hòa bình trên thế giới ngày càng lớn mạnh tức là lực lượng của ta lớn mạnh, những tiến bộ về kinh tế, quân sự, văn hóa xã hội trong năm qua trên cả nước và đề ra các nhiệm vụ trong năm tới để “tiến bộ và thắng lợi nhiều hơn nữa”.
Bác nhấn mạnh các nhiệm vụ: phải đoàn kết chặt chẽ, thật thà và rộng rãi hơn nữa; phải tăng gia sản xuất đi đôi với tiết kiệm; bộ đội phải thi đua giết giặc lập công, vận động những người lầm đường đi lính cho giặc quay về với Tổ quốc; phá tan âm mưu địch “dùng người Việt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh”.
Bác cho rằng, muốn thực hiện được các nhiệm vụ nói trên thì chúng ta phải chống lại những cái gì trở ngại ta, đó là: bệnh quan liêu, nạn tham ô, nạn lãng phí. Người viết: “Tham ô và lãng phí đều do bệnh quan liêu mà ra. Vì vậy, từ nay, toàn thể đồng bào, toàn thể chiến sĩ, toàn thể cán bộ phải xem quan liêu, tham ô, lãng phí là những tội lỗi đối với Tổ quốc, đối với đồng bào. Người phạm tội có tội đã đành; người thấy những tội ấy mà không nêu ra, cũng như có tội. Vì vậy bộ đội, cơ quan đoàn thể và nhân dân phải tổ chức một phong trào thật thà tự phê bình và phê bình từ cấp trên xuống, từ cấp dưới lên, toàn dân đều hăng hái tham gia, để giáo dục nhau, để cùng nhau tẩy trừ ba nạn kia, để dọn đường cho những thắng lợi mới”.
Xuân Nhâm Thìn 1952, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp còn trong giai đoạn gay go, quyết liệt. Thơ chúc Tết, Lời chúc năm mới, những lời dạy bảo ân cần và thẳng thắn của Bác là nguồn động viên, cổ vũ toàn Đảng, toàn dân ta vượt qua khó khăn, gian khổ để giành những thắng lợi mới, tiến tới giành thắng lợi hoàn toàn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Xuân Nhâm Thìn 2012 năm nay, đất nước ta đã hoàn toàn độc lập, thống nhất và ra khỏi tình trạng nước nghèo. Thơ chúc Tết và những lời răn dạy của Bác cách đây tròn 60 năm vẫn là nguồn động viên, cổ vũ toàn Đảng, toàn dân ta trên hành trình đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, xây dựng nước Việt Nam: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
PHẠM MINH KHẢI