Ngoài các loại bánh mứt, nông sản thực phẩm sẽ không thể thiếu đối với mỗi gia đình trong dịp tết. Trong khi đây là những sản phẩm dễ gây ngộ độc nếu mua phải những sản phẩm không an toàn, không có nguồn gốc rõ ràng. Trao đổi với phóng viên Báo Hậu Giang, ông Nguyễn Minh Đức, Chi cục Trưởng Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản Hậu Giang (ảnh), cho biết:

- Căn cứ chức năng nhiệm vụ được giao, trong năm 2011, Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản Hậu Giang đã tiến hành giám sát chất lượng nông lâm, thủy sản khi đưa ra thị trường trên địa bàn tỉnh. Thời gian qua, ngành có bốc mẫu để kiểm tra các chất cấm không nằm trong danh mục cho phép lưu hành của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn thì nổi cộm lên mấy vấn đề. Đối với những hàng hóa qua sơ chế biến (các loại giò chả) ở cơ sở sản xuất nhỏ lẻ không đăng ký, không công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm thì có trên 50% mẫu kiểm tra đều có nhiễm chất cấm là hàn the, urê. Đặc biệt, đối với cá biển và thủy hải sản, tỷ lệ nhiễm urê rất cao, do người dân ướp và bảo quản. Trong quá trình kiểm tra cũng có nhiều cơ sở sản xuất không đảm bảo yêu cầu về vệ sinh thực phẩm. Nhằm đảm bảo sức khỏe cho người dân trước, trong và sau tết, cần lưu ý các sản phẩm có hàn the, vì đây là chất rất độc đối với cơ thể con người. Nếu urê sử dụng với số lượng nhiều sẽ gây ra bệnh rất khó lường, thậm chí bị ngộ độc thực phẩm, nếu sử dụng lâu ngày cũng là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh ung thư. Hàn the cũng là chất gây ảnh hưởng đến tiêu hóa, gan, thận, thậm chí ung thư. Vì vậy, người dân phải mua hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ sẽ an toàn hơn.

- Muốn nhận biết chính xác phải lấy mẫu phân tích. Tuy nhiên, qua phương pháp cảm quan chúng ta vẫn có thể nhìn được một phần nào, vì phần lớn sản phẩm không có nhãn hiệu, nếu sử dụng urê để bảo quản thì bề ngoài thịt có vẻ tươi, nhưng khi nấu lên, thịt sẽ bị bở và có vị đắng, nếu phát hiện thì không sử dụng vì rất nguy hiểm đối với cơ thể. Thực phẩm sử dụng chất cấm thường bán không hết trong ngày, nếu đưa chất bảo quản vào thì màu sắc biến đổi và không có màu tươi bình thường, màu sẽ xấu đi hoặc bán với giá rẻ, không nên mua vì xác suất nhiễm chất cấm rất cao.

* Qua kiểm tra, ngành phát hiện các sản phẩm nào thường hay sử dụng chất cấm ?

- Đối với urê thì phần lớn là để bảo quản cá biển, thủy hải sản chết. Còn đối với hàn the thì cho vào những sản phẩm qua sơ chế như: chả, bánh giò, bánh phở, bún… để bảo quản và tạo độ dai cho sản phẩm. Đối với nhóm hàng nông sản trồng trọt, các loại rau quả, nếu phát triển quá mức cũng phải cảnh giác, đặc biệt là các sản phẩm có sử dụng chất kích thích. Những sản phẩm quá tươi tốt không có sâu là những sản phẩm sử dụng thuốc BVTV nhiều để bảo vệ. Khi mua sản phẩm cần lưu ý quan sát chọn những sản phẩm có những hình dạng, trạng thái bình thường. Còn đối với sản phẩm chăn nuôi, hiện nay có hiện tượng sử dụng hormon tăng trưởng, người tiêu dùng lưu ý nếu thấy sản phẩm phát triển quá mức thì phải cảnh giác, cân nhắc trước khi mua. Đặc biệt, đối với thịt gia súc, gia cầm phải quan sát dấu kiểm dịch của ngành thú y để đảm bảo sản phẩm an toàn, ngăn ngừa trường hợp gia súc, gia cầm không được kiểm soát khi đưa ra thị trường. Đối với nhà sản xuất có sử dụng các mặt hàng có chất hàn the nên bỏ thói quen sử dụng vì hiện nay trên thị trường đã có chất thay thế để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và người tiêu dùng. Đối với nông dân trực tiếp sản xuất ra sản phẩm phải đảm bảo thời gian cách ly thuốc trước khi đưa sản phẩm ra thị trường. Nếu có sử dụng thuốc BVTV thì nên chọn những sản phẩm không độc hại nằm trong danh mục cho phép của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn. Hạn chế sử dụng các chất độc hại không rõ nguồn gốc để đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng.

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra cơ sở chế biến chả lụa ở thành phố Vị Thanh. Ảnh: PHƯỚC NẾT

* Ông có lời khuyên gì đối với người tiêu dùng, hộ sản xuất, cơ sở chế biến thực phẩm ?

- Người tiêu dùng nên đến những nơi có hệ thống siêu thị, điểm bán hàng bình ổn giá được Nhà nước quản lý chặt thì hàng hóa tương đối đảm bảo chất lượng, được kiểm tra và chứng minh nguồn gốc khi mua sẽ an toàn hơn. Đặc biệt, khi mua phải xem hạn sử dụng, nếu sản phẩm hết hạn, hoặc quá đát cũng không nên mua vì sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng. Để bảo vệ gia đình, người tiêu dùng mua cá, thịt phải chọn lựa kỹ, chỉ nên mua những sản phẩm có uy tín trên thị trường, có số đăng ký chất lượng, nhãn hiệu địa chỉ cụ thể, rõ ràng. Không sử dụng các hóa chất không nằm trong danh mục phụ gia thực phẩm. Hạn chế sử dụng các chất tạo màu nhân tạo trong thực phẩm vì có thể gây ung thư. Không sử dụng ni  trit trong chế biến thực phẩm, vì đây cũng là một độc chất nguy hiểm giống như foocmon và hàn the. Nghiêm cấm sử dụng kích thích tố trong kỹ nghệ nuôi trồng để tăng trưởng nhanh, nâng cao năng suất sẽ gây ra bệnh cho người sử dụng...

* Xin cảm ơn ông !

HOÀI THANH thực hiện