Hơn một năm qua, người dân xã Tân Tiến, TP.Vị Thanh phải sống chung với ô nhiễm không khí, nguồn nước từ bãi bùn của Xí nghiệp đường Vị Thanh. Nhưng để giải quyết triệt để mùi hôi từ bã bùn thì xí nghiệp lại kêu khó.

* “Ngộp” vì mùi bã bùn

Ông Ngô Văn Thắng, ở ấp Mỹ Hiệp 1, xã Tân Tiến có nhà nằm đối diện khu chứa bã bùn của xí nghiệp nên lúc nào cũng có mùi hôi. Ông cho biết, vào những lúc đổi hướng gió thì ít hôi, còn ngày nào đứng gió thì mùi hôi phảng phất rất khó chịu. Nồng nặc nhất là vào ban đêm, mùi hôi bay xộc thẳng vào nhà, mọi người ngủ không được. Theo những người dân sống quanh khu vực bã bùn, tình trạng này đã kéo dài hơn một năm nay, nguyên nhân là do Công ty TNHH Phân bón Sông Lam không còn ký kết hợp đồng với Công ty Cổ phần Mía đường Cần Thơ (Casuco) nên lượng bùn được đổ trực tiếp vào bãi chứa mà chưa qua xử lý tồn đọng với số lượng lớn. Mùi hôi phát tán nên ruồi nhặng cũng sinh sôi nhiều hơn. Người dân nơi đây đã kiến nghị nhiều lần với Casuco có biện pháp để giảm tải mùi hôi, nhưng không nhận được phản hồi.

Công nhân Xí nghiệp đường Vị Thanh đang phun hóa chất diệt mùi và bốc dỡ lượng bùn tồn đọng.

Không khí bị ô nhiễm cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân tại ấp Mỹ Hiệp 1. Ông Mai Văn Thường, than phiền: “Mỗi lần mưa xuống, mùi hôi từ bã bùn bốc lên dữ dội. Người lớn còn chịu được, chỉ tội nghiệp ba đứa cháu nội còn nhỏ bị bệnh viêm mũi triền miên. Không những thế, vào mùa mưa, nước từ bãi rác chảy xuống sông đen kịt, nhiều gia đình không dám sử dụng nước sông mà chuyển sang xài nước máy”.

Mùi hôi từ bã bùn không chỉ ô nhiễm không khí, mà còn ảnh hưởng đến việc mua bán của người dân nơi đây. Ông Thắng cho biết thêm: “Để kiếm thêm thu nhập, gia đình mở quán nước nằm cạnh đường lộ. Trước đây, mỗi ngày bán hết cả cây nước đá, nhưng giờ mỗi ngày chưa đến 1/4. Lượng công nhân không còn, mà cả khách vãng lai cũng không dám ghé vì mùi hôi từ khu chứa bã bùn bốc lên. Nếu tình trạng này cứ tiếp tục kéo dài thì gia đình tôi sẽ gặp nhiều khó khăn”.

Còn ông Nguyễn Văn Thảo ở cùng ấp Mỹ Hiệp 1 cho rằng, ô nhiễm từ khu chứa bã bùn này bây giờ chắc ai cũng biết. Tôi cũng như người dân ở đây mong muốn xí nghiệp có biện pháp cụ thể để hạn chế mùi hôi đến mức thấp nhất, để không ảnh hưởng đến đời sống, sức khỏe người dân. Trong khi đó, môi trường là một trong những tiêu chí quan trọng trong xây dựng xã nông thôn mới, nếu để tiếp tục thì Tân Tiến khó trở thành xã nông thôn mới.

* Doanh nghiệp kêu “khó”

Theo báo cáo của Casuco, tổng diện tích sân bãi chứa bã bùn là 18.000m2, trong đó diện tích chứa bã bùn chiếm khoảng 7.600m2, ao chứa nước rỉ chiếm 500m2, tường rào xây dựng chiếm 80m2, xung quanh được trồng cây xanh và lượng nước rỉ được thu gom về để xử lý trong hệ thống xử lý chung của xí nghiệp. Khu chứa bã bùn được hình thành trước khu dân cư, nhưng do tốc độ đô thị hóa nhanh nên bây giờ bãi chứa hiện hữu nằm trong lòng khu dân cư. Thời gian qua, Casuco đã làm tốt về công tác quản lý chất thải ra môi trường bằng cách ký hợp đồng liên kết sản xuất, tiêu thụ phân hữu cơ từ bùn và tro thải với Công ty TNHH Phân bón Sông Lam kể từ vụ sản xuất 2008-2009 đến hết vụ 2012-2013, nhưng đến giữa năm 2010, Công ty TNHH Phân bón Sông Lam đề nghị thanh lý hợp đồng trước hạn. Nguyên nhân là do ảnh hưởng của tình hình kinh tế, thị trường tiêu thụ sản phẩm gặp nhiều khó khăn. Trong khi hiện nay các tiêu chuẩn về môi trường ngày càng khắt khe hơn trước. Đứng trước áp lực về vốn cũng như việc đầu tư kinh phí cho xử lý quá lớn, nên phía Công ty TNHH Phân bón Sông Lam không thể tiếp tục thực hiện.

Trước tình hình trên, Casuco rơi vào tình thế không thể lường trước được. Lượng bã bùn tồn đọng sau khi Công ty TNHH Phân bón Sông Lam để lại khoảng 15.000 tấn. Trong khi diện tích khu chứa bã bùn nhỏ hẹp, không đáp ứng được nhu cầu bùn thải hàng ngày. Mặt khác, cùng với áp lực tăng công suất tiêu thụ mía chạy lũ dẫn đến lượng bã bùn tồn đọng ngày càng lớn. Trung bình mỗi ngày lượng bã bùn sản sinh ra từ 100-120 tấn. Tính đến thời điểm hiện tại, lượng tồn đọng đã đến mức gần 30.000 tấn. Theo Ban Giám đốc Xí nghiệp đường Vị Thanh, để giải quyết tình trạng lượng bùn tồn đọng, xí nghiệp đã tìm đối tác chào bán bã bùn, nhưng do phía đối tác chưa chuẩn bị tốt điều kiện sản xuất, chậm tiến độ nhận hàng nên mùi hôi đã phát sinh. Song song đó, trong quá trình bốc dỡ, vận chuyển lại rơi vào thời điểm mưa dầm, lượng bã bùn lớn, độ ẩm cao nên mùi hôi đã ảnh hưởng đến bà con xung quanh khu vực. Xí nghiệp đã chủ động phun các loại thuốc diệt mùi, vận chuyển bớt số lượng bùn tồn đọng, nhưng do lượng bã bùn hiện nay là khá lớn, không phải một sớm một chiều mà có thể giải quyết ngay được.

* Sẽ khắc phục

Bà Võ Thị Kim Dung, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Mía đường Cần Thơ kiêm Giám đốc Xí nghiệp đường Vị Thanh, cho biết: Trước mắt, để khắc phục tình trạng tồn đọng lượng bùn thải, xí nghiệp đã ngưng thải lượng bùn phát sinh đồng thời tặng các tổ chức, cá nhân có nhu cầu hoặc thông qua các hợp đồng mua bán để giải phóng lượng bùn tồn. Mặt khác, Casuco đang đề nghị đối tác sớm tiếp nhận lượng bùn tồn, đồng thời đầu tư thêm thiết bị, tăng cường công tác phun xịt các chế phẩm để xử lý mùi hôi trong quá trình bốc dỡ vận chuyển, nhưng cũng không thể tránh khỏi mùi hôi lúc di chuyển bạt che. Do diện tích khu chứa bã bùn nhỏ, bên đối tác đã chủ động thuê mướn đất liền kề để đẩy nhanh tiến độ xử lý bùn theo phương pháp mới, hạn chế tối đa mùi từ bã bùn hơn so với công nghệ lạc hậu trước đây. Casuco còn được UBND tỉnh phê duyệt và đang chờ quy hoạch giao đất để làm bãi chứa và khu xử lý. Tuy nhiên, trong thời gian tới, nếu chưa tìm được khu đất hợp lý thì niên vụ mía tới có khả năng lại tiếp tục đổ vào khu chứa bã bùn này.

Ông Trương Quốc Định, Chánh Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường Hậu Giang, cho biết: Hàng năm, ngành luôn kiểm tra định kỳ khu chứa bã bùn. Tuy nhiên, hiện nay khu vực này đã quá tải cộng với việc tồn đọng quá lâu, việc xử lý chậm nên mùi hôi phát sinh là điều không thể tránh khỏi. Hướng tới, ngành sẽ tổng hợp các báo cáo cũng như ý kiến của người dân trình UBND tỉnh để có hướng giải quyết thích hợp nhằm sớm khắc phục tình trạng ô nhiễm từ khu chứa bã bùn của Xí nghiệp đường Vị Thanh.

Bài, ảnh: THANH THÚY