Trước tình hình vùng mía nguyên liệu trên địa bàn huyện Phụng Hiệp bị ngập lũ nghiêm trọng. Lãnh đạo UBND tỉnh Hậu Giang đã có buổi làm việc với Hiệp hội Mía đường Việt Nam và các nhà máy đường trong vùng ĐBSCL nhằm tìm ra giải pháp giúp người dân Phụng Hiệp vượt qua khó khăn.

Theo đánh giá của UBND huyện Phụng Hiệp, công tác thu mua mía năm nay so với mọi năm là khá chậm. Nguyên nhân là do các nhà máy đường vào vụ trễ hơn so với cùng kỳ, chỉ có ba nhà máy trong tỉnh (thuộc khu vực ĐBSCL) đi vào hoạt động sớm kể từ ngày 25-9-2011. Điều này gây nhiều khó khăn cho người trồng mía. Hiện toàn huyện còn khoảng 4.200ha mía chưa thu hoạch, do ảnh hưởng mưa bão kết hợp với triều cường dâng cao đã làm ngập toàn bộ diện tích, với độ sâu từ 30-60cm. Dự báo, trong khoảng từ 10 đến 20 ngày tới, lượng mía trên sẽ chết dần nếu không được tiêu thụ kịp thời. Trong khi đó, 3 nhà máy đường trên địa bàn tỉnh Hậu Giang không thể tiêu thụ hết diện tích mía này trong 20 ngày tới. Bởi vì, việc tiêu thụ mía còn lệ thuộc vào các đại lý thu mua và thương lái. Bình quân, mỗi ngày chỉ có từ 300-400 ghe mía và đa số phục vụ cho 3 nhà máy đường trong tỉnh. Nếu chỉ tính riêng 3 nhà máy đường trong tỉnh thì mỗi ngày chỉ tiêu thụ sản lượng của khoảng 80ha mía và phải mất hơn một tháng mới tiêu thụ xong diện tích mía bị ngập. Trong hoàn cảnh này, nếu không có giải pháp kịp thời thì tình trạng mía chết hàng loạt ngoài đồng là điều khó tránh khỏi.

Nông dân huyện Phụng Hiệp bán mía trong khó khăn. Ảnh: HỮU PHƯỚC

Theo người dân địa phương, trong tình trạng nước ngập nếu mía không bị động, thì có thể chịu đựng hơn một tháng nhưng với tình hình như hiện nay, nhiều người dân nôn nóng sợ mía bị chết nên kêu thương lái vào thu hoạch mía chạy lũ. Các rẫy mía đốn trước, những lá mía và đọt mía bị thối và lan ra làm chết các rẫy mía lân cận. Ngoài ra, dù giá đường cát trên thị trường vẫn giữ ở mức cao (trên 18.000đ/kg) nhưng giá mía lại thu mua thấp. Hiện giá mía được các thương lái mua tại rẫy từ 800-850 đ/kg (mía sắp chết do lũ), còn mía tốt khoảng 940-1.050 đ/kg. Với mức giá này, người trồng mía chỉ huề vốn hoặc lời chút ít.

Ông Nguyễn Văn Chính, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Mía đường Cồn Long Mỹ Phát, cho hay: Theo sự phân bổ của UBND tỉnh Hậu Giang, công ty thu mua tại 5 xã nằm trong vùng mía nguyên liệu huyện Phụng Hiệp với tổng diện tích 2.800ha, tương đương khoảng 200.000 tấn mía. Hiện tại, toàn bộ vùng mía đã bị ngập và nằm trong tình trạng báo động đỏ. Tuy nhiên, do công suất ép của nhà máy chỉ đạt 2.000 tấn mía/ngày, với tốc độ này, khoảng 2 hoặc 3 tháng nữa công ty mới giải quyết hết diện mía được phân bổ. Trước tình hình lũ lớn như hiện nay, công ty sẵn sàng chia sẻ diện tích mía với các nhà máy khác để giải quyết vấn đề mía chạy lũ cho người dân. Các địa phương cần khẩn trương cấp phiếu ưu tiên cho những hộ dân có mía bị ngập và nằm trong nguy cơ bị chết cao, để nhanh chóng thu hoạch đưa về nhà máy đường. Tránh tình trạng vùng mía tốt được mua trước, mía  bị ngập sâu cứ tồn đọng trên rẫy. Chậm nhất đến ngày 15-11, công ty sẽ giải quyết xong 300ha mía bị ngập sâu ở xã Hòa Mỹ và các xã được phân bổ.

Tổng Giám đốc Công ty Mía đường Tây Nam Lê Văn Hiệu, cho biết: Công ty sẵn sàng hỗ trợ từ 50-60% công suất của nhà máy, cụ thể, mỗi ngày công ty có thể tiêu thụ từ 1.000-1.200 tấn mía cho bà con vùng lũ. Nhưng công ty không chủ động được ghe để vận chuyển mía về nhà máy nên đề nghị huyện Phụng Hiệp hỗ trợ. Đồng thời, công ty cũng hỗ trợ cước vận chuyển 20.000 đ/tấn mía cho thương lái.

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc Công ty Cổ phần Mía đường Bến Tre, đến giờ này, nhà máy đã tiêu thụ được 27.000 tấn mía lũ ở huyện Phụng Hiệp, dự kiến đến ngày 15-11-2011, công ty sẽ chia sẻ thêm 36.000 tấn mía cho bà con, và đến 30-11-2011 lấy thêm khoảng 16.000 tấn mía, trên tinh thần giải quyết nhanh cho vùng mía lũ.

Ông Nguyễn Văn Thanh, Giám đốc Nhà máy đường NIVL (Ấn Độ), nhận định: Từ đầu vụ đến nay, công ty chỉ thu mua được khoảng 15.000 tấn cho người dân huyện Phụng Hiệp. Nhưng theo sự chỉ đạo hiện nay của Hiệp hội Mía đường thì chúng tôi sẽ tăng cường thu mua mía ở Phụng Hiệp để giảm áp lực mía chạy lũ cho bà con. Dự kiến, trong những ngày tới, sẽ thu mua khoảng 1.500-2.000 tấn mía/ngày. Ngoài ra, chúng tôi cũng rất muốn nâng sản lượng lên 3.000 tấn mía/ngày nhưng do điều kiện đường xa làm giảm chữ đường trong mía và cước phí vận tải cao nên công ty còn nhiều trăn trở.

Ngoài ra, đại diện các nhà máy trong khu vực ĐBSCL như: Sóc Trăng, Trà Vinh, Long An,… cam kết sẽ tiếp tục nâng hết công suất ép và đẩy nhanh tiến độ thu mua mía chạy lũ cho bà con. Cố gắng đến 15-11-2011 thu mua dứt điểm diện tích mía ngập lũ của nông dân Phụng Hiệp. 

Trước những cam kết của các nhà máy đường, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam Nguyễn Thành Long đánh giá cao tinh thần tương thân, tương ái mà các nhà máy đã dành cho vùng mía huyện Phụng Hiệp. Các nhà máy đã vào vụ với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, chạy hết công suất nhằm rút ngắn thời gian, hạn chế thiệt hại cho bà con nông dân. Qua đây, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường cũng đề nghị, địa phương cần huy động lực lượng đốn, vác để khi có thương lái đến là có thể thu hoạch ngay. Các công ty mía đường cần lên kế hoạch cụ thể cho việc thu mua mía của bà con. Trong đó, ưu tiên cho những vùng mía bị ngập sâu, tránh trường hợp mía bị chết hàng loạt, gây tổn thất cho người nông dân.

Tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Nhơn ghi nhận và cảm ơn tình cảm mà Bộ NN&PTNT, Hiệp hội Mía đường Việt Nam và các công ty trong khu vực đã dành sự quan tâm, tìm giải pháp khắc phục cho vùng mía nguyên liệu huyện Phụng Hiệp. Bên cạnh đó, đề nghị, UBND huyện Phụng Hiệp cần nắm chặt lại 4.200ha diện tích mía bị ngập thuộc xã nào, có bao nhiêu hộ nằm trong diện bị ngập sâu cần thu hoạch gấp để các nhà máy đường có kế hoạch cụ thể trong việc thu mua. Bên cạnh đó, địa phương tiến hành rà soát lại lực lượng đốn chặt có đáp ứng đủ nhu cầu thu hoạch mía của người dân hay không. Trong trường hợp khó khăn phải báo ngay lên UBND tỉnh để có kế hoạch hỗ trợ kịp thời. Lãnh đạo huyện, xã phải có kế hoạch hỗ trợ kinh phí, phương tiện vận chuyển, khi cần có thể trưng dụng xã hội hóa các phương tiện. Tạo mọi điều kiện thuận lợi để vận chuyển mía về nhà máy đường trong khoảng thời gian ngắn nhất.

HỮU PHƯỚC - CẨM LÌNH