Huy động sức dân phục vụ phát triển kinh tế - xã hội không phải là chuyện mới và trong tiến trình xây dựng nông thôn mới (NTM) vấn đề này lại được nhắc đến nhiều hơn.

* Dân là điểm tựa

Mùa mưa năm nay, người dân ở ấp 7, xã Thuận Hưng (huyện Long Mỹ) đã không còn sợ té sông khi qua cầu kênh Miễu như mấy năm trước. Cuối tháng 4 vừa rồi, cây cầu bê tông kiên cố đã được đưa vào sử dụng thay cho cây cầu ván đã xuống cấp trước đây. Cầu kênh Miễu cũng giống như bao nhiêu cây cầu nông thôn khác, nhưng nó đặc biệt, vì là công trình lớn nhất từ trước đến nay mà người dân của ấp đã góp công sức, tiền của để xây dựng. Kinh phí xây cầu là 40 triệu đồng, trong đó nhân dân ấp 7 và một số hộ dân lân cận thuộc xã Xà Phiên đóng góp 30 triệu đồng, UBND xã Thuận Hưng hỗ trợ 10 triệu đồng.

Đường giao thông nông thôn ở xã Thuận Hưng.

Giờ đây, cây cầu bê tông kiên cố bề ngang 2,2m, chiều dài 24m là kết quả của tinh thần đoàn kết, hết lòng với cộng đồng và góp sức cùng chính quyền trong xây dựng NTM của ấp 7. Qua câu chuyện xây cầu của ấp 7 mới thấy được rằng, đâu chỉ những nơi dân giàu mới có thể làm tốt chuyện việc huy động sức dân.

Ngoài cầu kênh Miễu, thời gian qua trên địa bàn xã Thuận Hưng còn xây dựng một cây cầu khác trị giá khoảng 60 triệu đồng, cùng 2 tuyến đường chiều dài trên 3km, theo đúng chuẩn NTM, được thực hiện theo phương thức Nhà nước và nhân dân cùng làm. Tổng kinh phí những công trình trên khoảng 4 tỉ đồng, trong đó dân đóng góp khoảng 15%.

Ông Trần Văn Mẫu, Phó Chủ tịch UBND xã Thuận Hưng cho biết, dự kiến đến năm 2013, xã sẽ hoàn thành được tiêu chí về giao thông, thủy lợi theo chuẩn NTM, nhưng ông cũng bày tỏ hy vọng là tiêu chí này sẽ hoàn thành sớm, vì nhân dân nơi đây rất ủng hộ trong thực hiện các công trình liên quan đến dân sinh.

* Dân luôn đồng hành cùng chính quyền

Không phải đến khi xây dựng NTM thì chuyện phát huy sức dân mới được nhắc đến, mà trước đó cấp ủy, chính quyền các cấp luôn coi trọng đóng góp của nhân dân vào sự phát triển của địa phương.

Như ở xã Vị Thủy (huyện Vị Thủy) trong khoảng 7 năm qua, có gần 15 tuyến đường được xây dựng, với tổng chiều dài trên 26km. Các công trình này đều được thực hiện theo phương thức Nhà nước và nhân dân cùng làm. Trong 11 tỉ đồng để xây dựng các tuyến đường đó, nhân dân đã đóng góp gần 40%. Theo ông Mai Văn Vui, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Vị Thủy, ngoài giao thông, thủy lợi, trong xây dựng NTM, chính quyền rất cần nhân dân giúp sức nhiều tiêu chí khác trong bộ tiêu chí 19 chỉ tiêu xây dựng NTM, chẳng hạn như giáo dục, y tế, môi trường, an ninh trật tự xã hội… Ông Vui kể, trước đây trong xã từng có hộ dân gặp trực tiếp ông để xin hiến đất xây dựng trường học, nhưng do địa điểm không phù hợp nên xã không tiếp nhận. Điều đó cho thấy trong tiến trình xây dựng NTM người dân luôn góp sức cùng chính quyền địa phương.

Để dân hiểu và luôn đồng hành cùng chính quyền trong mọi hoạt động, kinh nghiệm mà ông Vui có được là mọi vấn đề đều phải công khai và minh bạch, tạo mọi điều kiện để nhân dân tham gia giám sát. Bên cạnh đó, chính quyền phải nỗ lực, tính toán để đưa ra những con số cụ thể về kinh phí xây dựng, phải tạo được niềm tin với nhân dân từ những chuyện nhỏ nhất.

* Xây dựng NTM cũng là trách nhiệm của dân

Bây giờ, đi đến nhiều ấp trong tỉnh, đâu đâu cũng nghe người dân bàn chuyện xây dựng tuyến đường đẹp, góp sức cùng chính quyền trong công tác phòng chống tội phạm, làm đèn ngoài ngõ, mõ trong nhà… Cũng nhờ sự chung tay từ phía nhân dân, đã giúp các xã hoàn thành nhiều chỉ tiêu quan trọng trong bộ 19 tiêu chí quốc gia.

Đến hết tháng 8-2011, trong 11 xã điểm xây dựng NTM, xã Tân Tiến (TP.Vị Thanh) đạt được nhiều tiêu chí nhất, với 15/19 tiêu chí, xã Đại Thành (TX.Ngã Bảy) đạt được tương đối ít các tiêu chí, với 5/19 tiêu chí. Dù đạt ít hay nhiều tiêu chí, thì các tiêu chí về an ninh trật tự xã hội, văn hóa và giáo dục, luôn được các địa phương hoàn thành rất sớm. Theo các địa phương, những tiêu chí nào có sự góp sức của nhân dân thì luôn đạt và vượt cao so với quy định.

Theo Chương trình số 04/CTr-UBND của UBND tỉnh về phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn gắn với xây dựng NTM giai đoạn 2011-2015, thì vốn đầu tư phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và NTM cho 5 năm là 9.000 tỉ đồng (trong đó vốn đầu tư NTM là 3.500 tỉ đồng). Trong số 9.000 tỉ đồng đó, ngoài ngân sách địa phương, ngân sách Trung ương, Hậu Giang sẽ phải huy động 4.000 tỉ đồng và trong Chương trình số 04, tỉnh dự kiến sẽ huy động từ dân 10%, tức là khoảng 400 tỉ đồng. 400 tỉ đồng so với tổng số vốn đầu tư 9.000 tỉ đồng, có thể không lớn, nhưng qua đó đã cho thấy, cấp ủy, chính quyền các cấp luôn chú trọng chuyện huy động sức dân, thấy được tiềm lực nhân dân trong xây dựng NTM.

Từ đây đến cuối năm, các xã điểm xây dựng NTM của tỉnh sẽ tập trung thực hiện các nội dung như đẩy mạnh sản xuất để nâng cao mức sống người dân, xóa nhà tạm, nhà dột nát, quan tâm công tác giáo dục, tổ chức đào tạo nghề, điện, giao thông, thủy lợi, y tế, bảo đảm an ninh trật tự… Trong các nội dung nêu trên, cấp ủy, chính quyền các cấp có thể huy động nhân dân góp sức trên nhiều lĩnh vực để đạt chỉ tiêu đề ra. Muốn phát huy tối đa sức dân, đòi hỏi chính quyền các địa phương phải tuyên truyền để dân hiểu rằng xây dựng NTM sẽ đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và xây dựng NTM cũng là trách nhiệm của nhân dân.

Bài, ảnh: HOÀNG NGUYÊN