Sau khi hoàn thành và chính thức đưa vào hoạt động khoảng 8 tháng qua, Trạm cấp nước tập trung xã Hòa An, huyện Phụng Hiệp đã phát huy hiệu quả. Hàng trăm gia đình nông thôn được tiếp cận nguồn nước sạch. Thế nhưng, vẫn còn nhiều hộ dân trong khu vực phải sử dụng nước sông đang bị ô nhiễm.

* Nguồn nước tự nhiên ô nhiễm

Hệ thống sông ngòi, kinh rạch trên địa bàn Hậu Giang khá chằng chịt. Tập quán sinh sống dọc theo các con đường, tuyến kinh rạch đã hình thành từ rất lâu đời đối với người dân vùng sông nước Hậu Giang. Dựa vào nguồn nước của các con sông, kinh rạch mà người dân có thể canh tác nông nghiệp, trước hết là có nguồn nước ngọt phục vụ nhu cầu cuộc sống, trong đó có tắm giặt, nấu ăn hàng ngày. Tuy nhiên, do quá trình canh tác nông nghiệp, cũng như ý thức hạn chế của người dân đã gián tiếp làm cho nguồn nước của các dòng kinh ngày càng ô nhiễm. Vì thế, nhu cầu sử dụng nước sạch sinh hoạt của người dân nông thôn ngày càng lớn.

Xài nước máy tiện lợi và thoải mái.

Đã từ lâu, con mương lộ (kinh Tổng Năng), cặp bên tuyến Quốc lộ 61, đoạn qua địa bàn xã Hòa An đã gắn liền với đời sống và sản xuất của cư dân nơi đây. Bởi con kinh này không những cung cấp nguồn nước sinh hoạt, mà còn là tuyến đường thủy vận chuyển hàng hóa của người dân. Vậy mà, hàng ngày, nguồn nước trong các rẫy mía, ruộng đồng vốn đã ô nhiễm chảy ra và hòa cùng dòng nước kinh, cùng với một lượng lớn rác, nước thải sinh hoạt của các gia đình đã đổ dồn xuống mương, nhất là những đám lục bình cứ sinh sôi nẩy nở và lấn át cả con mương. Các phương tiện tàu, ghe di chuyển khó nhọc đã đành mà việc lấy nước sinh hoạt từ con mương này cũng không dễ. Chưa kể là dòng chảy của con kinh cũng bị ách tắc, gây ra hiện tượng “ao tù, nước đọng”. Nhưng thay vì dùng biện pháp thủ công là vớt lục bình đem lên bờ thì người dân sử dụng thuốc diệt cỏ để tiêu diệt chúng. Lục bình chết, dòng chảy đã được khai thông, xuồng ghe di chuyển dễ dàng. Còn vấn đề tắm giặt, lấy nước sinh hoạt của người dân không còn gặp trở ngại. Tưởng vậy là quá tốt, nhưng ít ai biết rằng, lục bình bị phân hủy do thuốc diệt cỏ đã làm cho dòng nước ngả màu. Đôi khi bốc mùi hôi thối nên dòng chảy dù có lưu thông nhưng nguồn nước vốn đã ô nhiễm lại càng ô nhiễm hơn. Người dân phải “cắn răn” tắm giặt nước dưới mương vì Trạm cấp nước tập trung Hòa An chưa thể đấu nối tới khu vực này.

* Giải quyết cơn “khát” nước sạch

Trong năm 2010, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn (NS&VSMTNT) Hậu Giang đưa vào khai thác các trạm cấp nước tập trung gồm Vĩnh Tường (Vị Thủy), Hòa An (Phụng Hiệp) và Long Trị A (Long Mỹ), với công suất thiết kế từ 15-25 m3/giờ. Các trạm này đều sử dụng công nghệ xử lý nước hiện đại nên chất lượng nguồn nước đảm bảo, thu hút người dân sử dụng, từng bước thay thế những trạm nước mini hoạt động kém hiệu quả trên địa bàn tỉnh. Theo anh Lê Thanh Ngươn, nhân viên quản lý Trạm cấp nước tập trung xã Hòa An, Trạm cấp nước tập trung Hòa An tuy đưa vào sử dụng được khoảng 8 tháng, nhưng số hộ sử dụng nước sạch tăng đáng kể. Từ 100 hộ sử dụng trạm nước mini ban đầu thì đến nay tăng lên con số trên 400 hộ.

Cách đây khoảng 5 năm, gia đình chị Nguyễn Thị Liêm, ở ấp 8, xã Hòa An đã đăng ký sử dụng nước của trạm mini. Chị Liêm cho biết: “Đôi lúc nước của trạm mini bị đục, nguồn nước thường hay gián đoạn nên tui không mấy hài lòng. Từ khi trạm nước tập trung đưa vào hoạt động thì chất lượng nước cải thiện rõ rệt. Nguồn nước trong, khi cần thì mở khóa là có nước xài”. Lo sợ nguồn nước mương lộ trước nhà ô nhiễm, gây ảnh hưởng sức khỏe, hơn 9 năm trước gia đình chị Huỳnh Thị Loan, ở ấp Hòa Quới B, xã Hòa An đã xài nước của trạm mini. Nhiều tháng qua, gia đình chị được tiếp cận nguồn nước sạch của Trạm cấp nước tập trung Hòa An. Trung bình mỗi tháng gia đình chị xài khoảng 5-7m3 nước, chi phí chỉ trên 15.000 đồng. Đối với chị Loan, chi phí như thế là chấp nhận được, bởi xài nước của trạm lớn rất tiện nghi và thoải mái, đảm bảo được sức khỏe gia đình.

Cũng theo anh Ngươn, nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân trên địa bàn còn rất lớn. Trong khi đường ống của trạm có giới hạn nên chưa thể đáp ứng theo yêu cầu của người dân, trong đó có nhiều hộ sống cặp bên con mương lộ. Ông Nguyễn Huy Tiến, Phó phòng Quản lý khai thác, Trung tâm NS&VSMTNT Hậu Giang cho biết thêm: Tính đến nay, Trạm cấp nước tập trung Hòa An đã đấu nối với các tuyến đường ống để thay thế 2 trạm mini hoạt động kém hiệu quả trước đây. Như vậy, các hộ dân sinh sống dọc theo tuyến Quốc lộ 61, đoạn từ Khu Hòa An (Đại học Cần Thơ) kéo dài đến hết ấp Hòa Phụng A của thị trấn Kinh Cùng và một số tuyến khác tiếp giáp trạm đã tiếp cận được nguồn nước sạch do trạm Hòa An cung cấp. Đối với khu vực mà người dân đang gặp bức xúc về nước sạch mà nằm trong phạm vi cung cấp của trạm như khu vực mương lộ thì địa phương nên kiến nghị về trung tâm để có hướng đấu nối mở rộng trong thời gian tới.

Bài, ảnh: N.NGUYỄN