Lật lại những trang sử vàng của lực lượng an ninh thị xã Vị Thanh, đơn vị được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, mới thấy được trong mỗi thành tích, chiến công của lực lượng an ninh đều có sự hỗ trợ, giúp sức không nhỏ của quần chúng nhân dân. Cho dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào hoặc có khó khăn thử thách đến đâu thì người dân vẫn một lòng, một dạ chở che, nuôi chứa cán bộ cách mạng. Tình quân dân như cá với nước, gắn bó mật thiết với nhau không thể tách rời đã trở thành vũ khí sắc bén, đánh thắng kẻ thù, giành độc lập tự do cho dân tộc.  

Thị xã Vị Thanh thời kỳ kháng chiến chống Mỹ là một địa bàn chiến lược quan trọng đối với ta cũng như đối với địch. Với ta đây là vùng đất chiến lược bảo vệ căn cứ cách mạng ở U Minh, là nơi mà chúng ta làm bàn đạp tấn công thành phố Cần Thơ, cơ quan đầu não của địch ở vùng IV chiến thuật, cũng là nơi cung cấp sức người và sức của cho cách mạng. Trong khi đó, địch cũng quyết tâm chiếm cho bằng được thị xã Vị Thanh để biến nơi đây thành pháo đài tấn công căn cứ cách mạng ở U Minh, làm lá chắn án ngữ các cuộc tấn công của ta vào thành phố Cần Thơ. Chính vì có vị trí chiến lược quan trọng đó mà trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Vị Thanh là nơi tranh chấp quyết liệt giữa ta và địch. Với tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và truyền thống yêu nước nồng nàn, quân dân thị xã Vị Thanh đã dũng cảm, mưu trí vùng lên đánh địch, giành được nhiều chiến công vang dội, góp phần giải phóng Vị Thanh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong thành tích chung của Đảng bộ, quân dân tỉnh nhà, có những chiến công rất đỗi tự hào của lực lượng an ninh thị xã Vị Thanh. Được thành lập vào ngày 28-6-1966 ngay trong lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Với nhiệm vụ được phân công là bảo vệ Đảng, bảo vệ cơ sở cách mạng, diệt ác phá kềm, phát động nhân dân đứng lên đấu tranh giành quyền làm chủ. Những ngày đầu mới thành lập, lực lượng phải đương đầu với muôn vàn khó khăn, thử thách, trong sự càn quét, lùng sục liên tục của bọn địch. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự yêu thương đùm bọc, chở che của nhân dân, lực lượng an ninh thị xã Vị Thanh vẫn kiên cường bám trụ, vượt qua mọi khó khăn thử thách, không ngừng lớn mạnh, trưởng thành và lập nhiều chiến công xuất sắc. Trong mỗi thành tích, chiến công đó đều có sự chở che, giúp đỡ, hết mực thủy chung của quần chúng nhân dân. Vai trò và sức mạnh của quần chúng nhân dân đối với cuộc kháng chiến một lần nữa được đề cập đến trong cuộc Hội thảo “CAND trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước” vừa được Công an tỉnh Hậu Giang tổ chức. Tại hội thảo, ông Hồ Chí Trung, nguyên Trưởng ban an ninh thị xã Vị Thanh giai đoạn 1973-1975 đã khẳng định: Để có được những chiến thắng liên tiếp làm cho kẻ thù khiếp sợ thì không thể không nhắc đến vai trò của các tầng lớp nhân dân, những người đã cưu mang, giúp đỡ lực lượng an ninh hoàn thành trọng trách của mình đối với Đảng, với sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Lịch sử an ninh thị xã Vị Thanh còn ghi rõ vụ tiêu diệt tên trưởng ấp Hai Khoanh ác ôn vào năm 1972. Để tăng cường đàn áp phong trào cách mạng, hòng tách dân ra khỏi Đảng, cô lập và bóp nghẹt cuộc kháng chiến của nhân dân ta, thời gian này, ngoài việc tăng cường sức mạnh quân sự, bọn địch còn ra sức củng cố bộ máy chính quyền tay sai đến tận xã, ấp; tổ chức bộ máy gián điệp dầy đặc, bắt bớ đánh đập nhiều người dân vô tội. Hai Khoanh là một trong những tên ác ôn được chúng đưa về làm trưởng ấp Nàng Chăn, thị xã Vị Thanh. Chỉ trong thời gian ngắn, tên Hai Khoanh đã gây ra nhiều tội ác cho cách mạng và nhân dân, hắn không chỉ đàn áp, bắt người vô cớ mà còn làm cản trở, gây nhiều khó khăn cho hoạt động của lực lượng an ninh thị xã. Trước tình hình đó, lệnh của cấp trên là bằng mọi cách phải tiêu diệt cho bằng được tên ác ôn này. Nhưng nhiệm vụ đó không hề dễ dàng bởi sự ranh mãnh, xảo quyệt của hắn, do gây quá nhiều nợ máu với nhân dân, nên hắn luôn có ý thức đề cao cảnh giác, thay đổi hành tung, thời gian quy luật đi lại… Để nắm rõ đường đi nước bước của hắn, các chiến sĩ an ninh thị xã đã kiên cường bám trụ, dựa vào nhân dân để theo dõi, bám sát hoạt động của hắn. Không màng hiểm nguy, nhiều người dân trong khu vực nội ô thị xã đã âm thầm lén lút nuôi chứa cán bộ trong nhà hàng tháng trời, nhờ vậy mà các chiến sĩ an ninh không chỉ có nơi trú ẩn an toàn, mà còn nắm rõ được quy luật hoạt động, đi lại của tên Khoanh để rồi sau đó vạch ra phương án tiêu diệt hắn. Biết được tên Hai Khoanh thường xuyên có mặt tại nhà vào ban đêm và đây cũng chính là thời điểm thuận lợi nhất để tiêu diệt hắn. Sau khi vượt qua sự canh gác bảo vệ của bọn lính ở đồn Cầu Đen và một trung đội phòng vệ xung kích án ngữ, ba cán bộ an ninh thị xã được phân công tiếp cận nhà tên Hai Khoanh. Bằng sự bình tĩnh thông minh, sau khi khống chế được các tên lính tại nhà, lực lượng ta đã nổ súng tiêu diệt tên ác ôn không để hắn có cơ hội, thời gian tẩu thoát. Tên Hai Khoanh đền tội, người dân hết sức phấn khởi, bọn địch rất hoang mang. Riêng với các cán bộ an ninh thị xã, trong niềm vui hoàn thành nhiệm vụ được giao, họ không thể quên được sự giúp đỡ hết lòng mà người dân đã dành cho cách mạng.

Trước đó, vào năm 1971, cũng nhờ sự giúp sức kịp thời, hiệu quả của nhân dân mà lực lượng an ninh thị xã đã tiếp cận và tiêu diệt tên Dương Văn Thi, một kẻ đầu hàng chỉ điểm hết sức nham hiểm. Từng là tham mưu trưởng Thị đội, do không chịu nổi gian khổ, hắn đã chạy sang đầu hàng giặc phản bội lại cách mạng, phản bội lại những đồng đội từng kề vai sát cánh với hắn. Ngay sau khi đầu hàng, hắn lập tức chỉ điểm và khai báo hết các tổ chức và nơi đóng quân của các cơ quan thị xã để cho địch thực hiện nhiều đợt càn quét, đánh phá, gây cho ta nhiều khó khăn và tổn thất. Thi nhanh chóng được bọn địch tin tưởng và được chúng đưa đi học và huấn luyện trở thành tình báo rồi đưa đi về Ty chiêu hồi làm phó ban nghiên cứu địch tình. Tại vị trí này, tên Thi càng bộc lộ dã tâm gian ác của mình, hàng ngày, hắn cùng bọn cảnh sát ác ôn, mật báo đi nhìn mặt chỉ điểm, bắt bớ nhiều người. Không để hắn tiếp tục hoành hành gây thêm nhiều tổn thất cho cách mạng, Thị xã ủy giao nhiệm vụ cho lực lượng an ninh bằng mọi cách phải diệt tên đầu hàng phản bội và đồng chí Võ Văn Hiểu, nguyên Phó ban an ninh thị xã được phân công chỉ huy nhiệm vụ này. Do có quá nhiều nợ máu với cách mạng, nên trong đầu hắn luôn tồn tại nỗi lo thường trực là sẽ bị cách mạng trừng trị, ám sát. Lúc nào, đi đâu hắn cũng có vài tên cảnh sát, mật báo đi theo. Tối đến, hắn không dám về nhà mà ở lại ngủ tại Ty cảnh sát. Để nắm rõ đường đi nước bước, tìm sơ hở tiêu diệt hắn, lực lượng an ninh thị xã đã xây dựng 3 quần chúng tốt làm cơ sở cho ta. Suốt ba tháng trời được dân che chở, nuôi chứa, ta nắm được quy luật hoạt động của tên Thi và kiên nhẫn chờ cơ hội để ra tay hành động. Tháng 5-1971, lợi dụng lúc tên Thi giả dạng làm nông dân phát cỏ ở Kinh 59 để nghe ngóng, nắm bắt tình hình hoạt động của ta, ta cũng dùng kế “gậy ông đập lưng ông”, đó là cho hai cán bộ an ninh thị xã là đồng chí Hai Móm và Năm Thương giả làm nông dân đi làm ruộng, tiếp cận và dùng súng tiêu diệt tên Thi ngay tại chỗ. Sau khi tiêu diệt được tên Thi, quần chúng và cán bộ ở cơ sở rất phấn khởi, mạnh dạn tiến ra hoạt động hợp pháp. Nhiều người dân sau đó đã lén mang quà đến tận căn cứ của ta để bày tỏ lòng yêu nước, lòng chung thủy gắn bó, trước sau như một với cách mạng.

Không chỉ che chở, nuôi chứa, giúp đỡ lực lượng an ninh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ diệt ác phá kềm, người dân ở thị xã Vị Thanh còn tích cực tham gia các phong trào đấu tranh chính trị, như xuống đường biểu tình chống chế độ độc tài Ngô Đình Diệm, chống bắt lính, chống địch bắn phá bừa bãi, đòi địch bồi thường thiệt hại do chúng gây ra,… Đối với nhiều cán bộ chiến sĩ an ninh thị xã hôm nay, khi nhắc đến tinh thần yêu nước căm thù giặc của người dân thị xã, các anh vẫn chưa quên câu chuyện cảm động về những người nông dân thị xã, tay lấm chân bùn nhưng tinh thần đánh địch thì khó ai bì kịp. Lúc đó, khoảng đầu năm 1971, một số nông dân vùng kềm tuyến Xà No, phát hiện một tên phản động từng làm trưởng đoàn bình định được địch dằn xuống làm trưởng ấp. Biết đây là một tên rất nguy hiểm nếu không cảnh giác, tiêu diệt sớm thì hắn sẽ gây ra nhiều khó khăn cho cách mạng. Từ suy nghĩ đó, các anh nông dân lập tức bí mật ra vùng giải phóng báo tin cho lực lượng an ninh nắm. Ta liền cử lực lượng đi xác minh thì quả đúng như vậy. Phương án tiêu diệt tên trưởng đoàn bình định được vạch ra. Vài ngày sau, ta bố trí lực lượng đón lỏng và tiêu diệt hắn, loại trừ được mối nguy hại cho cách mạng. Bên cạnh việc tích cực báo tin, một số nông dân ở thị xã đã tự mình phục kích, đè bắt trói một tên tề ấp gian ác mang ra vùng giải phóng giao cho lực lượng an ninh. Nói về sức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân, một cán bộ an ninh thị xã Vị Thanh cho biết: Ngay trong thời điểm khó khăn nhất, lúc phong trào cách mạng tạm lắng xuống, nhất là trong giai đoạn (1969-1971), mặc dù địch điên cuồng phản kích, đánh phá, kiểm soát kềm kẹp gắt gao, dùng mọi thủ đoạn tách dân ra khỏi Đảng, thực hiện “khủng bố trắng” đi đôi với dụ dỗ mua chuộc… nhưng chúng không bao giờ đạt được mục tiêu, bởi địch có thể chiếm được đất nhưng không bao giờ chiếm được lòng dân, người dân vẫn một mực tin tưởng, một lòng một dạ đi theo cách mạng. Nhờ biết dựa vào dân, được dân tin yêu, giúp đỡ, lực lượng an ninh thị xã đã kiên cường bám trụ, tổ chức đánh địch từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Không chỉ cung cấp nhiều nguồn tin quan trọng, hỗ trợ, nuôi chứa, che giấu  lực lượng an ninh, diệt bắt nhiều tên ác ôn, phá nhiều màng lưới gián điệp, phản động mà trong cuộc chiến vô cùng khốc liệt ấy, nhiều tấm gương đồng bào đã ngã xuống vì nền tự do độc lập.

Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh có dạy: “Nhân dân ta có hàng chục triệu người, hàng mấy chục triệu tai mắt, tay chân, nếu biết dựa vào nhân dân thì việc gì cũng xong”. Lời dạy đó đã được cán bộ, chiến sĩ lực lượng an ninh thị xã vận dụng một cách sáng tạo trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ trường kỳ và đã lập được nhiều chiến công xuất sắc, góp phần giải phóng Vị Thanh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.  

PHAN TẠI