Mưa giông kèm theo lốc xoáy, rồi sạt lở đất xảy ra trên địa bàn tỉnh trong thời gian gần đây cho thấy tình hình thời tiết, thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường.

* Thiên tai khó lường

Mùa mưa bão năm nay mới “khởi động”, nhưng toàn tỉnh đã xảy ra trên chục cơn lốc xoáy làm sập và tốc mái trên 150 căn nhà của người dân cùng các công trình dân sinh, làm 5 người bị thương. Đáng kể nhất là cơn lốc xoáy quét qua địa bàn huyện Long Mỹ vào rạng sáng ngày 25-6 làm sập hoàn toàn 40 căn nhà và cuốn đi 63 mái nhà của người dân các xã Vĩnh Viễn, Vĩnh Thuận Đông, Long Bình… và làm 2 người bị thương. Trước mùa mưa bão năm nay, trên địa bàn huyện Châu Thành cũng đã xảy ra 8 điểm sạt lở đất trên các kênh cấp 1 và cấp 2 đã lấy đi 1.970m2 đất dọc theo bờ kênh, với tổng chiều dài trên 200m.

Nhà của người dân xã Vĩnh Viễn bị lốc xoáy ngày 25-6.

Hồi tháng 5 vừa qua, tình trạng sạt lở đất ở doi Tân Thái Hòa (khu vực 3, phường Lái Hiếu, TX.Ngã Bảy) đã buộc 14 hộ sinh sống nơi đây phải di dời đến nơi ở khác. Ước tổng thiệt hại do thiên tai gây ra trong 6 tháng đầu năm trên địa bàn tỉnh khoảng hơn 6,5 tỉ đồng. Đây là lời cảnh báo về tình hình thời tiết đang diễn biến phức tạp, khó lường do biến đổi khí hậu đang gián tiếp đe dọa đến đời sống và sản xuất của người dân ĐBSCL nói chung, tỉnh Hậu Giang nói riêng. Theo thống kê của Văn phòng Ban chỉ huy phòng chống lụt bão - tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN) tỉnh, tình hình thiệt hại do thiên tai gây ra trong năm 2010 cao gấp 5 lần so với năm 2009 (hơn 2,658 tỉ đồng) và cao hơn 3 lần so với năm 2008 (trên 4,425 tỉ đồng). Ông Lê Phước Đại, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Chánh văn phòng Ban chỉ huy PCLB-TKCN tỉnh Hậu Giang khẳng định: Tình hình lốc xoáy trên địa bàn tỉnh Hậu Giang trong những năm gần đây diễn biến rất phức tạp, khó lường, xảy ra ở nhiều nơi, ở bất kỳ thời điểm nào trong suốt mùa mưa bão. Cường độ lốc xoáy càng lúc càng mạnh và hung hãn. Lốc xoáy, sét đánh luôn đi kèm với mưa lớn, rất nguy hiểm cho tính mạng và tài sản của Nhà nước và nhân dân.

* Thời tiết diễn biến phức tạp

Theo dự báo của các cơ quan khí tượng thủy văn Trung ương và địa phương, mùa mưa năm nay bắt đầu vào giữa tháng 5-2011, muộn hơn trung bình nhiều năm khoảng 10-15 ngày. Thời kỳ nhiều mưa sẽ xảy ra trong tháng 8, 9 và 10. Thời kỳ ít mưa xảy ra trong tháng 6, 7 hoặc tháng 11. Thời kỳ kết thúc mưa xảy ra vào nửa cuối tháng 11 đến nửa đầu tháng 12-2011. Tổng lượng mưa trong mùa có khả năng đạt ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm và cao hơn năm ngoái. Tổng lượng mưa trên toàn tỉnh Hậu Giang có khả năng đạt mức 1.900-2.100mm.

Còn theo dự báo của Trung tâm Khí tượng thủy văn Hậu Giang và Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ, bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động trên biển Đông sớm hơn bình thường và kết thúc muộn. Số cơn bão trên biển Đông năm nay từ 10-12 cơn, trong đó, có khoảng 6-7 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp với nước ta. Vì thế, cần đề phòng bão và ATNĐ ảnh hưởng đến Nam bộ trong những tháng cuối năm, đặc biệt lưu ý đến những cơn bão xuất hiện trên biển Đông ở vĩ độ thấp. Lũ chính vụ tại đầu nguồn ĐBSCL có khả năng ở mức xấp xỉ cao hơn mức báo động III từ 10-20cm. Đỉnh lũ xuất hiện vào tháng 9, đầu tháng 10 và ở mức 4,2-4,3m tại Tân Châu. Vùng hạ lưu sông Hậu, mực nước cao nhất trong năm khả năng xuất hiện vào tháng 10. Trên sông Cái Côn tại TX.Ngã Bảy mực nước cao nhất có khả năng đạt từ 1,4-1,45m và có khả năng ảnh hưởng đến tất cả hệ thống đê bao các vùng sản xuất và cơ sở hạ tầng nông thôn. Tuy nhiên, phải lưu ý khả năng lũ kết hợp với triều cường biển Đông và mưa nhiều tại chỗ sẽ làm mực nước đỉnh lũ tại Trạm đo TX.Ngã Bảy cao hơn 1,43-1,45m và kéo dài ngày hơn lũ năm 2010. Trường hợp này đã từng xuất hiện vào tháng 10-2010 gây ngập úng vào đầu vụ lúa Đông xuân 2010-2011 vừa qua và có khả năng lập lại trong năm 2011 trên địa bàn tỉnh.

Ông Lê Phước Đại, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Chánh văn phòng Ban chỉ huy PCLB-TKCN tỉnh cho rằng, tình hình khí tượng thủy văn năm 2011 có thể sẽ diễn biến rất phức tạp và khó lường. Không loại trừ khả năng lũ lớn theo chu kỳ, bão đổ bộ vào đất liền Nam bộ. Lốc xoáy, sét đánh vẫn là hiện tượng tự nhiên xảy ra nhiều hơn năm 2010. Do đó, cần tăng cường và hoàn chỉnh hơn hệ thống PCLB-TKCN các ngành, các cấp từ tỉnh xuống huyện, thị xã, thành phố đến các phường, ấp và nhân dân trên tinh thần 4 tại chỗ: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, chuẩn bị vật tư phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ, để kịp thời ứng phó, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra trong mùa mưa bão năm 2011.

Bài, ảnh: NGUYỄN NGUYỄN