Nghệ thuật đường phố của Pháp được xem là số 1 thế giới hiện nay với hàng triệu khán giả, hàng trăm công ty biểu diễn và 250 lễ hội đường phố mỗi năm. Sau điện ảnh, loại hình nghệ thuật đại chúng này thu hút đông đảo khán giả nhất ở Pháp: khoảng 34%. Ông Pierre Prévost, Chủ tịch Liên đoàn Nghệ thuật đường phố quốc gia Pháp nhận xét: “Nghệ thuật đường phố “bành trướng” mạnh mẽ trong khoảng 30 năm qua. Người Pháp đang là nhà vô địch thế giới trong lĩnh vực này”.

Nét mới của nghệ thuật đường phố Pháp là không khí gia đình ngày càng lan tỏa. Nếu như trước đây thường chỉ người lớn tuổi tham gia lễ hội thì nay xuất hiện ngày càng nhiều trẻ em, tạo sắc thái vui tươi, hồn nhiên cho lễ hội. Đường phố và các đại lộ là những nơi phù hợp để công chúng trao đổi, đề cập đến những hình ảnh mà các nghệ sĩ trình diễn. Công chúng rất hưởng ứng những câu chuyện kể miễn phí của các nghệ sĩ. Dù vậy, họ yêu cầu khá cao về chất lượng chuyện kể. Các công ty biểu diễn đang có xu hướng phát hiện những nghệ sĩ tại địa phương để tạo ra sự gần gũi, kết nối chặt chẽ hơn với khán giả từng vùng miền.

Một buổi biểu diễn múa rối của Công ty Royal de Luxe tại Chile. Ảnh: WIKIPEDIA

Dù có tác động xã hội lớn, nhưng nghệ thuật đường phố của Pháp chưa được quan tâm đầu tư đúng mức. Bộ văn hóa Pháp chỉ chi 1,6% ngân sách biểu diễn cho nghệ thuật đường phố, xếp sau nhiều loại hình nghệ thuật như opera, khiêu vũ, sân khấu hay xiếc. Vậy nên các công ty biểu diễn nghệ thuật đường phố phải tự chủ tới 80% kinh phí hoạt động (trợ cấp của nhà nước chỉ 20%, từ 20 đến 40 ngàn euro). Công ty Royal de Luxe là một trong số ít được Bộ Văn hóa Pháp trợ cấp thường xuyên, nhưng vẫn gặp khó khăn bởi chi phí tổ chức biểu diễn ngày càng tăng. Các màn trình diễn nghệ thuật của họ phải mất từ một năm rưỡi đến hai năm chuẩn bị, chi phí từ 650 ngàn euro đến 1,5 triệu euro trong khi kinh phí được trợ cấp khá khiêm tốn. Thế nhưng, Công ty Royal de Luxe đã “ăn nên làm ra” bởi không chỉ biểu diễn trong nước mà còn thu hút thành công rực rỡ ở nước ngoài. Chương trình biểu diễn “La Geant du Titanic et le Scaphandrier” ở Berlin nhân kỷ niệm 20 năm ngày bức tường Berlin sụp đổ thu hút 1,5 triệu khán giả Đức; 2 triệu khán giả ở Luân Đôn, Anh… Sau những chuyến biểu diễn nước ngoài, Công ty Royal de Luxe trở về Pháp và xây dựng những chương trình nghệ thuật mới mang đậm sự giao thoa văn hóa thế giới. Sau chuyến lưu diễn ở Mexico vừa qua, công ty này đang trình diễn “một câu chuyện Mexico” với hình ảnh nghệ thuật mới lạ: 3 người khổng lồ gồm: Xoloti - chú chó xứ Azteques, chuyên giúp đỡ những người quá cố lên thiên đàng; La Petite Geant Mexico (chú bé khổng lồ Mexico) cùng Campesino, một nông dân. Chương trình này đang chờ hàng triệu khán giả thưởng thức, khám phá.

Có thể nói, nghệ thuật đường phố Pháp đang cần sự trợ lực mạnh mẽ hơn để tiếp tục nâng cao chất lượng biểu diễn, giữ vững vị thế số 1 thế giới.

THANH MAI