Thăm dò ý kiến
GIÁO DỤC
Đổi mới từ phương pháp dạy học
13/11/2013 09:05:53

Sau một năm triển khai thực hiện thí điểm phương pháp “Bàn tay nặn bột”, chất lượng dạy và học các môn tự nhiên và xã hội, môn khoa học ngày càng được nâng cao. Do đó, phương pháp này đã và đang tiếp tục được nhân rộng trong toàn tỉnh.

 

Ông Bùi Đức Quang, Trưởng phòng Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hậu Giang, chia sẻ: Phương pháp “Bàn tay nặn bột” được hiểu như một quá trình nhào nặn và con đường đến với tri thức phải dựa trên đôi bàn tay của chính mình. Đây là phương pháp dạy học khoa học dựa trên cơ sở của sự tìm tòi, nghiên cứu, áp dụng cho việc dạy học các môn khoa học tự nhiên. Trong học tập, dưới sự giúp đỡ của giáo viên, học sinh muốn đi đến kiến thức thì phải tự mình thực hiện các thí nghiệm thực tiễn, quan sát, nghiên cứu và điều tra để từ đó hình thành nên kiến thức cho riêng mình. Từ đó, tạo cho học sinh sự tò mò, ham muốn khám phá và say mê khoa học.

 

Tiết học môn tự nhiên và xã hội của học sinh lớp 3A1, Trường Tiểu học thị trấn Nàng Mau 1.

Là một trong những giáo viên đầu tiên của tỉnh Hậu Giang được cử đi tập huấn về phương pháp “Bàn tay nặn bột”, cô Võ Kim Mai, giáo viên Trường Tiểu học Lương Thế Vinh, thị xã Ngã Bảy, cho biết: “Bàn tay nặn bột” là phương pháp dạy học hoàn toàn mới, đáp ứng được những yêu cầu dạy học hiện nay. Trong đó, việc tạo sự hấp dẫn, kích thích sự ham học hỏi và niềm đam mê ở học sinh là mục đích của phương pháp cần đạt đến. Hiệu quả mang lại là giúp học sinh nhớ bài lâu hơn vì các em tự mình tìm ra kiến thức thông qua các hoạt động tại lớp. Đặc biệt, các em có trách nhiệm và tinh thần học tập hơn trong mỗi tiết học, từ việc chuẩn bị đồ dùng học tập cho đến những hoạt động nhóm. Học sinh trở nên chủ động hơn trong học tập và giáo viên cũng thoát khỏi “cái bóng” của phương pháp dạy học truyền thống”.

 

Phương pháp “Bàn tay nặn bột” đã được triển khai thực hiện ở Trường Tiểu học Lương Thế Vinh (thị xã Ngã Bảy), Trường Tiểu học thị trấn Kinh Cùng (huyện Phụng Hiệp) và Trường Tiểu học thị trấn Nàng Mau (huyện Vị Thủy) từ đầu năm học 2012-2013. Từ những hiệu quả mang lại, đến cuối năm học này, thêm 12 trường tiểu học triển khai phương pháp dạy học này. Với phương pháp dạy học truyền thống, một bộ phận học sinh hay cảm thấy nhàm chán và không có được hứng thú học tập các môn tự nhiên và xã hội, khoa học. Nhưng với “Bàn tay nặn bột” thì hoàn toàn khác, học sinh chủ động hơn trong học tập vì khi đó các em được thực nghiệm, quan sát và tiếp xúc trực tiếp tại lớp học.

 

Đến Trường Tiểu học thị trấn Nàng Mau 1, huyện Vị Thủy trong tiết học tự nhiên và xã hội với bài “Thân cây” của lớp 3A1, không khí lúc nào cũng sinh động và hấp dẫn. Mỗi khi giáo viên gợi ý một vấn đề, như: Thân cây có mấy loại, chúng có cách mọc như thế nào? Thân cây có gì đặc biệt? Khi đó, các em chủ động hơn khi đưa ra những thắc mắc, đặt câu hỏi cho nhau, cùng quan sát những thân cây mẫu trên lớp, thảo luận và đưa ra câu trả lời. Em Lương Thị Mỹ Huyền chia sẻ: “Em rất thích học với phương pháp “Bàn tay nặn bột”. Học môn tự nhiên và xã hội, chúng em được tiếp xúc nhiều với thực tế, lớp học lúc nào cũng vui vẻ, thoải mái, dễ hiểu bài và em có thể thuộc bài ngay trên lớp”.

 

Cô Đinh Thị Kim Nhanh, giáo viên chủ nhiệm lớp 3A1, Trường Tiểu học thị trấn Nàng Mau, cho biết: “Thời gian đầu áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột”, các giáo viên gặp rất nhiều khó khăn, vì phải chuẩn bị bài rất công phu, thiếu về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm… Và, một phần giáo viên đã quen với phương pháp dạy học truyền thống. Nhưng sau khi cả giáo viên và học sinh quen với phương pháp mới, chất lượng của mỗi tiết học được nâng cao, các em trở nên yêu thích môn tự nhiên và xã hội hơn”.

 

Năm học 2013-2014, Sở Giáo dục và Đào tạo đã quyết định triển khai phương pháp “Bàn tay nặn bột” trên toàn tỉnh. Theo đó, mỗi phòng giáo dục và đào tạo các huyện, thị, thành sẽ chọn thêm 2 trường áp dụng phương pháp này, với môn tự nhiên và xã hội (khối lớp 1, 2, 3) và khoa học (khối lớp 4, 5). Để thực hiện đạt hiệu quả, ông Bùi Đức Quang, Trưởng phòng Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: “Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ liên kết với Trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh mời giảng viên về tập huấn cho giáo viên trong tỉnh. Đồng thời, mở các lớp chuyên đề phổ biến kiến thức và rút ra kinh nghiệm từ giảng dạy giúp cho giáo viên đạt hiệu quả cao hơn khi áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” vào thực tế trong giảng dạy”.

 

Phương pháp “Bàn tay nặn bột” do GS.Georges Charpak người Pháp (đoạt giải Nobel Vật lý năm 1992) khởi xướng, đã tạo nên những ảnh hưởng sâu rộng đến giáo dục khoa học ở nhiều nước trên thế giới.

Ở Việt Nam, phương pháp “Bàn tay nặn bột” được đưa vào các hoạt động giới thiệu và tổ chức tập huấn từ năm 1995 bởi GS. Trần Thanh Vân và Tổ chức Gặp gỡ Việt Nam. Từ những hiệu quả tích cực của phương pháp, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai dạy thí điểm và có kế hoạch triển khai rộng rãi ở cấp tiểu học trong cả nước vào năm 2015.

 

Bài, ảnh: HỒNG TRANG