Ông Ba Thành (trái) trao đổi kỹ thuật tạo hình bưởi hồ lô với thành viên Dự án PAEX.

Không chạy theo hiệu quả kinh tế trước mắt, CLB Phú Trí A, ở xã Phú Tân, huyện Châu Thành đã không những gắn bó, mà còn từng bước phát huy thế mạnh cây bưởi Năm Roi truyền thống.

* Giữ cây trồng truyền thống

Do giá cả thị trường bấp bênh, kỹ thuật xử lý chăm sóc hạn chế, vườn cây già cỗi, kéo theo hiệu quả kinh tế thấp nên nhiều nhà vườn không còn mặn mà với cây bưởi Năm Roi mà chuyển sang trồng một số loại cây trồng mới, nhiều nhất là cam sành. Vì thế, cây bưởi đang bị mất vị thế chủ lực ngay tại vùng đất Châu Thành. Trong tình cảnh đó, các thành viên CLB ấp Phú Trí A quyết giữ cây trồng truyền thống, bằng cách tiếp cận khoa học kỹ thuật, đúc kết kinh nghiệm thực tế áp dụng vào quá trình canh tác. Trong đó phải kể đến các kỹ thuật chăm sóc như: cắt nhánh, tỉa cành xử lý ra hoa, bón phân hữu cơ được các nhà vườn ở đây quan tâm hàng đầu. Nhờ vậy làm cho vườn bưởi Năm Roi của các thành viên trong CLB chống chịu lại các bệnh thường gặp trên cây có múi như vàng lá gân xanh. Hương vị ngon ngọt, cùng với đặc trưng không hạt của trái bưởi Năm Roi vẫn được CLB bảo tồn, còn các thành viên có thể làm giàu trên chính mảnh đất của quê mình. Anh Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ nhiệm CLB ấp Phú Trí A cho biết: “Thế mạnh của CLB hiện nay là cây bưởi Năm Roi. Hầu hết các thành viên của CLB đều thoát nghèo, thậm chí có những hộ trở nên giàu có từ cây bưởi. Mỗi héc-ta bưởi Năm Roi của các thành viên cho thu nhập bình quân từ 100-120 triệu đồng/năm”.

Anh Phạm Thanh Út Bảy, thành viên CLB ấp Phú Trí A cho rằng: “Dòng đời sinh trưởng cây bưởi kéo dài, nếu áp dụng kỹ thuật canh tác chặt chẽ, thời gian sinh trưởng càng dài hơn, năng suất tăng cao, tính ra hiệu quả kinh tế không thua kém so với các loại cây trồng khác. Nhờ tham gia CLB, các thành viên dễ dàng tiếp cận khoa học kỹ thuật mới từ các nhà khoa học, cũng như chia sẻ kinh nghiệm từ các thành viên khác trong CLB. Từ đó, giúp cho vườn bưởi của gia đình phát triển ổn định và gia tăng năng suất”.

* Nâng cao giá trị bưởi Năm Roi

Trải qua 3 năm mày mò, nghiên cứu, ông Ba Thành (Võ Trung Thành), Chủ nhiệm CLB ấp Phú Trí A, cùng một số thành viên khác đã làm nên một kỳ tích tưởng chừng như không thể. Đó là, việc tạo hình nghệ thuật đã biến trái bưởi Năm Roi có hình dáng chiếc bình hồ lô. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, sản phẩm bưởi hồ lô mang thương hiệu “Bưởi hồ lô Trung Thành” đã có mặt trên thị trường TP.Hồ Chí Minh, với mức giá cao gấp nhiều lần so với trái bưởi Năm Roi bình thường. Điều này đã gây tiếng vang trước hết cho chủ nhân của trái bưởi hồ lô, đồng thời khẳng định được óc sáng tạo, tâm huyết gắn bó với cây bưởi Năm Roi.

Chưa dừng lại ở đó, CLB đang thực hiện mô hình trồng bưởi Năm Roi an toàn vệ sinh thực phẩm theo quy trình VietGAP. Tuy còn gặp một vài khó khăn trong quá trình thực hiện như: lúng túng trong khâu ghi chép, thiếu nguồn chi phí xây dựng nhà kho, nhà vệ sinh,... nhưng các thành viên CLB cơ bản đã làm quen với nhiều tiêu chí trong quy trình. Điều quan trọng là bước đầu đã giúp cho các thành viên CLB thay đổi được tư duy canh tác, nắm bắt tâm lý tiêu dùng của thị trường mà chủ động nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm trái bưởi Năm Roi truyền thống...

Ngoài ra, CLB còn kết hợp với Dự án PAEX đang tiến hành thực hiện mô hình thí nghiệm bệnh “cò mổ” trên trái bưởi Năm Roi. Đến nay, dù đang trong giai đoạn thí nghiệm, nhưng phần nào đánh giá được tác hại của loại bệnh mới này. Anh Nguyễn Văn Dũng cho biết: “CLB đang chờ sự hỗ trợ thêm về vốn, khoa học kỹ thuật từ ngành nông nghiệp huyện-tỉnh, các dự án, viện trường để thực hiện các tiêu chí còn lại trong quy trình VietGAP. Bên cạnh đó, khuyến khích các thành viên phát triển và nhân rộng mô hình tạo hình nghệ thuật bưởi hồ lô, nhằm bán được giá cao, tăng thu nhập cho gia đình”.

PGS TS Nguyễn Duy Cần, Điều phối viên của Dự án PTD chương trình PAEX nhận xét: CLB ấp Phú Trí A khá nhạy bén trong việc sáng tạo ra trái bưởi hồ lô. Nhờ vậy, đã hấp dẫn được người tiêu dùng, nâng cao được giá trị của trái bưởi Năm Roi lên. Trong thời gian tới, dự án tiếp tục hỗ trợ cho CLB, chủ yếu về khoa học kỹ thuật để CLB sớm hoàn thành chương trình VietGAP, mô hình thí nghiệm bệnh “cò mổ” trên bưởi.