Rác thải rắn của Nhà máy đường Phụng Hiệp được sử dụng lại làm nguyên liệu sản xuất sản phẩm khác.

Vận dụng bước đầu hệ sinh thái công nghiệp, môi trường tại Hậu Giang đã có bước chuyển biến đáng mừng.

Đến nay, tại tỉnh Hậu Giang có tổng số 5 cụm công nghiệp và 2 khu công nghiệp tập trung, thu hút nhiều doanh nghiệp vào xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp lớn bắt đầu triển khai xây dựng nhà máy như: Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Phú, Nhà máy Đóng tàu Vinashin, Nhà máy Giấy Lee&Man,... Khu công nghiệp tập trung Tân Phú Thạnh, xã Tân Phú Thạnh, huyện Châu Thành A mới thành lập cũng thu hút được nhiều doanh nghiệp vào đầu tư, xây dựng nhà máy sản xuất. Tuy nhiên, đi đôi với phát triển công nghiệp, vấn đề suy thoái về môi trường cũng cần phải quan tâm. Đáng lo ngại là nhiều cơ sở sản xuất, nhà máy hoạt động đã lâu năm nhưng không hề có hệ thống xử lý nước thải, rác thải, đặc biệt là rác thải nguy hại chưa được thu gom tập trung để xử lý.

Thời gian gần đây, tỉnh Hậu Giang đã triển khai thực hiện sản xuất sản phẩm theo hệ sinh thái công nghiệp. Ông Hoàng Quốc Cường, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hậu Giang cho biết: Mục tiêu của sinh thái công nghiệp là bảo vệ sự tồn tại sinh thái của hệ thống tự nhiên, đảm bảo chất lượng sống của con người và duy trì sự tồn tại mang tính kinh tế của hệ thống công nghiệp, kinh doanh, thương mại. Với 3 nguyên tắc cơ bản là tập hợp các doanh nghiệp độc lập vào hệ sinh thái công nghiệp, thiết lập chu trình khép kín tái sử dụng và tái chế, cân bằng đầu ra và đầu vào với khả năng cung cấp và tiếp nhận của hệ sinh thái công nghiệp, tìm ra các giải pháp mới cho việc sử dụng năng lượng và nguyên - vật liệu trong công nghiệp.

Áp dụng hệ sinh thái công nghiệp, các công ty, xí nghiệp trong các khu, cụm công nghiệp trong tỉnh sẽ thực hiện liên kết và sản xuất với dây chuyền khép kín. Rác thải rắn của doanh nghiệp này sẽ là nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp khác để tạo thành sản phẩm mới, phục vụ cho đời sống của con người. Ngoài ra, còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm thêm phần chi phí xử lý rác thải và có thêm nguồn thu nhờ vào việc bán rác thải cho các doanh nghiệp khác có nhu cầu làm nguyên liệu đầu vào để chế biến ra sản phẩm. Theo đó, đường đi của rác thải sẽ theo một chu trình khép kín. Rác thải sẽ trở thành nguyên liệu để sản xuất thành nhiều sản phẩm đa dạng phục vụ đời sống của con người. Đặc biệt, dần dần hạn chế được tối thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường.

Tại Hậu Giang, vận dụng của hệ sinh thái công nghiệp đã có những kết quả bước đầu khá khả quan. Công ty TNHH Phân bón Sông Lam đầu tư cơ sở sản xuất phân bón hữu cơ tại xã Tân Tiến, thị xã Vị Thanh sử dụng các nguyên liệu là phế thải bã bùn từ Nhà máy đường Vị Thanh. Từ nguyên liệu đầu vào, mỗi năm nhà máy sản xuất được khoảng 10.000 tấn phân hữu cơ. Công ty Cổ phần Mía đường Cần Thơ (Casuco) có Nhà máy đường Vị Thanh với công suất 3.500 tấn mía/ngày sẽ cho ra 1.000 tấn bã mía và khoảng 2 tấn bã bùn. Trước đây, vì số lượng khá lớn, phần rác thải rắn này không được nhà máy xử lý kịp đã gây phát tán mùi hôi diện rộng trong khu vực, ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh. Chưa kể đến việc lưu trữ một khối lượng lớn rác thải khi không có các thiết bị chống thẩm thấu, chống chảy tràn ra xung quanh, còn gây ảnh hưởng lớn đến nguồn nước mặt, lẫn nguồn nước ngầm. Khắc phục tình trạng trên, nhà máy thực hiện hợp đồng bán bã mía, bã bùn lại cho các cơ sở sản xuất có nhu cầu nguyên liệu để tạo ra sản phẩm mới như phân hữu cơ,... vừa thu lại được khoản chi phí, vừa giải quyết được vấn đề môi trường. Một phần bã mía sẽ được dùng làm nhiên liệu đốt lò hơi, phần còn lại làm nguyên liệu cho nhà máy chế biến thức ăn gia súc; bã bùn là nguyên liệu cho cơ sở sản xuất phân hữu cơ. Nhà máy chế biến thức ăn gia súc Honkawa Vina sản xuất bã mía lên men tại cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tập trung thị xã Vị Thanh. Nhà máy được xây dựng trên diện tích 2,8 ha để sản xuất và xuất khẩu thức ăn cho bò từ bã mía với công suất 20.000 tấn nguyên liệu/năm, cho ra 7.000 tấn thành phẩm. Tổng vốn đầu tư cho các dây chuyền sản xuất là 1 triệu USD, đã đi vào hoạt động từ đầu tháng 12-2009.

Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là việc vận dụng mô hình hệ sinh thái công nghiệp của tỉnh chỉ dừng lại ở việc xử lý được chất thải rắn. Còn đối với chất thải lỏng vẫn còn phải tốn một lượng chi phí lớn cho việc xử lý. Không chỉ tại nhiều doanh nghiệp đã hoạt động sản xuất lâu năm trên địa bàn tỉnh, mà tại các khu, cụm công nghiệp tập trung mới được hình thành đều chưa được đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung. Chất thải khí vẫn chưa được xử lý triệt để. Ông Hoàng Quốc Cường, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hậu Giang cho biết thêm: Để dần khắc phục những khó khăn này, thời gian qua, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng đã chủ động thực hiện nhiều biện pháp, kế hoạch, đề tài như: ban hành quy chế bảo vệ môi trường khu công nghiệp và cụm công nghiệp tập trung, “điều tra tiềm năng áp dụng cơ chế phát triển sạch (CDM) trên địa bàn tỉnh Hậu Giang”,...

Nỗ lực tìm những giải pháp, khắc phục được những khó khăn còn vướng mắc hiện hữu, môi trường trong sản xuất công nghiệp của Hậu Giang sẽ dần dần khởi sắc. Sẽ không chỉ là động lực để phát triển kinh tế bền vững, mà còn góp phần đảm bảo an sinh xã hội và sức khỏe của cộng đồng.