CLB Lân Sư Rồng biểu diễn văn nghệ tại các miếu, chùa.

Cùng với người Việt, bà con người Hoa mừng vui đón chào xuân mới, sau những tháng ngày miệt mài lao động sản xuất, kinh doanh, tạo dựng gia đình, chung tay xây dựng quê hương...

* Từ “xóm Tiều”...

Ở ấp Thạnh Thắng, xã Hỏa Tiến (TX.Vị Thanh), ngày nay còn có cả một “xóm Tiều”. Những người cố cựu ở đây kể lại, người Hoa có mặt tại vùng đất này trước thời kháng chiến chống Pháp. Lúc đầu, chỉ có vài gia đình người Hoa tập trung từ Kênh Năm trải dài xuống ấp Thạnh Thắng, xã Hỏa Tiến, TX.Vị Thanh. Thời ấy, Hỏa Tiến là vùng căn cứ cách mạng, người Hoa nuôi giấu cán bộ cách mạng, tham gia lực lượng du kích, tiếp tế lương thực cho bộ đội... Có những cán bộ, chiến sĩ cách mạng là người Hoa đã hy sinh trong chiến đấu. Ông Lâm Gáo (85 tuổi) quê gốc ở huyện Diệu Bình, tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc) theo cha di dân đến vùng đất này từ khi mới 3 tuổi, còn nhớ: Xưa kia, vùng đất này Mỹ - Diệm thành lập ấp chiến lược, dồn dân, qua nhiều trận càn quét, 7 lần nhà cháy, 3 lần nhà sập nhưng tôi vẫn kiên trung bám trụ, nuôi chứa nhiều cán bộ cách mạng. Hòa bình lập lại, tôi còn lưu giữ những tấm huân chương và huy chương do đồng chí Đỗ Mười và Trường Chinh tặng!

Chủ yếu làm nghề nông, nhưng 94 hộ người Việt gốc Hoa ở ấp Thạnh Thắng, sinh sống quần tụ và còn giữ được nét đặc trưng văn hóa rất riêng. Thể hiện rõ nét trong việc xây dựng nhà cửa, ăn uống, phong tục tập quán... Đến đây, người ta dễ phân biệt nhất là ở những căn hộ người Hoa đều có dán những câu đối đỏ trước cửa nhà, với ý nghĩa “Ngũ phúc lâm môn/ Xuất hành bình an”; “Nhất môn thiên tứ bình an phước/ Tứ hải nhân nghênh phú quý xuân”; “Môn nghênh xuân hạ thu đông phúc/ Hộ nạp đông tây nam bắc tài”... Ông Chiêm Văn Mến - người dân ở đây, cho biết: Việc dán câu đối trước cửa nhà nhằm cầu mong được bình an, may mắn khi vào sống trong nhà!

Những ngày giáp năm, trên nền nhà ông Huỳnh Chí Cường, phường 7 (TX.Vị Thanh), bày la liệt những câu đối mới viết, còn chủ nhà thì còn đang miệt mài thực hiện đơn đặt hàng cho khách. Để kịp cho khách hàng đón tết, ông Cường đã phải tìm mua giấy mực rồi miệt mài làm việc từ những tháng trước, nhưng đến cận tết vẫn phải thức rất khuya để viết. Ông Cường tâm sự: “Điều làm cho tôi trăn trở, số lượng người Hoa viết liễn giờ không còn nhiều, nhưng để truyền nghề lại cho thế hệ con cháu thì không có ai kế thừa. Tôi sợ rằng, một vài năm nữa, nghề này bị mai một”.

* Đến Hội người Hoa...

Hội người Hoa ở phường Ngã Bảy (TX.Ngã Bảy) rất quan tâm việc duy trì văn hóa truyền thống. Cùng với việc xây dựng đội bóng rổ (hơn 20 vận động viên), Hội còn có CLB Lân Sư Rồng, thu hút cả trăm người tham gia thi đấu, biểu diễn, giao lưu với các địa phương lân cận, như Cần Thơ, Sóc Trăng,... trong những dịp lễ, tết. Hàng năm, Hội tổ chức 2 lần cúng tế lớn vào ngày vía Quang Bình (13-5 ÂL), ngày Tạ Thần vào những tháng cuối năm... tại Miếu Quang Đế. Vào ngày lễ, tết, các thành viên trong Hội được ôn lại truyền thống dân tộc, thăm hỏi, bàn chuyện kinh doanh, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn... Đồng thời, thế hệ con cháu người Hoa cũng được lớp cha ông đi trước truyền dạy và lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Tại đây, ngôi trường tiểu học Đức Trí do cộng đồng người Hoa xây dựng từ những ngày đầu đến định cư, nay đã thành trung tâm dạy văn hóa song ngữ Việt - Hoa, hàng ngày thu hút trên 300 học sinh đến học. Ông Dương Khánh Hảo, Trưởng ban Phước Lợi, Hội tương tế người Hoa TX.Ngã Bảy, cho biết: Theo lời kể của những lớp người Hoa lập nghiệp tại TX.Ngã Bảy gần 100 năm trước, nơi này đìu hiu, chỉ có vài chục hộ người Hoa sinh sống. Thế mà nay đã có gần 300 hộ người Hoa từ những nơi khác về lập nghiệp, rất sung túc! Phần lớn người Hoa ở Ngã Bảy đều kinh doanh, buôn bán. Bà Lư Thị Liệt (69 tuổi), chủ tiệm thuốc bắc Thuận Hòa Đường, cho biết: Sự đoàn kết trong gia đình là yếu tố quan trọng khiến người Hoa thành công. Tiền bạc trong gia đình thường do một người giữ, khi đứa con nào cần vốn kinh doanh thì sẽ thảy hết vốn liếng vào trong đó. Nhờ đồng vốn cộng hưởng đó mà kinh doanh dễ thành công hơn.

Bà Liệt có 6 người con đều là những người kinh doanh thành công với những cửa tiệm lớn như: tiệm thuốc bắc Hòa Phát của anh Hà Quốc Hòa, tiệm giày dép của anh Hà Quốc Bình. Hiện, người con út Hà Quốc Minh, tốt nghiệp khóa Y sĩ Y học cổ truyền, Đại học Y Dược TP.HCM về tiếp quản tiệm thuốc bắc Thuận Hòa Đường...

Khi kinh doanh người Hoa thường bắt đầu từ một vài món hàng rất nhỏ, sau đó mới mở rộng ra, đặc biệt người Hoa thường mua hàng của nhau. Qua đó hỗ trợ nhau về giá, tín dụng, nguồn hàng, phát huy thế mạnh tập thể. Ông Huỳnh Phước Viên, chủ tiệm tạp hóa, khẳng định: Sự thành công trong kinh doanh của người Hoa là do thái độ cần mẫn, tiết kiệm và đặc biệt là rất giữ chữ tín.

* Chung tay xây dựng quê hương…

Điều nằm lòng của nhiều người Việt gốc Hoa: “Nghèo thì cố làm ăn, sung túc thì sớm làm từ thiện”. Nhờ vậy mà hàng năm, Hội người Hoa vận động đóng góp hàng trăm triệu đồng ủng hộ Quỹ xóa đói giảm nghèo, Quỹ nạn nhân chất độc da cam, làm đường, trùng tu miếu, chùa,... Theo anh Nguyễn Thanh Nhanh, cán bộ văn hóa phường 7 (TX.Vị Thanh), chẳng những người Hoa duy trì được nét đẹp truyền thống văn hóa phong phú và đa dạng, giữ gìn các lễ hội như: Lễ Vu Lan, Tết Nguyên Đán,... mà cộng đồng người Hoa còn tham gia, góp phần xây dựng bộ máy chính quyền tại địa phương. Anh Nhanh nói: Số lượng đoàn viên, đảng viên là người Việt gốc Hoa ngày càng tăng. Có nhiều người giữ chức vụ quan trọng trong bộ máy chính quyền. Điển hình có anh La Long, giữ chức Phó Chủ tịch UBMTTQ tỉnh, anh La Thành, giữ chức Chỉ huy trưởng ban Chỉ huy quân sự phường 7...

Tết này, trong cộng đồng người Hoa ở Hậu Giang chẳng ai còn nhớ đã đến định cư tự bao giờ. Song, qua bao đời gắn bó, an cư lập nghiệp, người Hoa thật sự đã trở thành một phần không thể tách rời của cộng đồng 54 dân tộc anh em. Và cũng như người Việt, bà con người Hoa lại mừng vui đón chào xuân mới trên quê hương mình!